REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Modelowy regulamin konsultacji

Renata Maciejczak
Konsultacje społeczne/ Fot. Fotolia
Konsultacje społeczne/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Chociaż władze samorządowe mają już wieloletnią praktykę i doświadczenie w konsultowaniu i wdrażaniu licznych projektów i inicjatyw włączania obywateli w podejmowanie decyji publicznych, to okazuje się, że jest ciągle dużo do poprawienia. A kluczowy dokument – regulamin konsultacji – włączający mieszkańców w procesy decyzyjne, niejednokrotnie zawiera błędy lub w ogóle go nie ma.

Nad sprawdzeniem jakości prowadzenia dialogu władz lokalnych z mieszkańcami postanowili pochylić się eksperci z Fundacji: Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych i Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia” w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z funduszy EOG. Projekt „Konsultacje z zasadami” prowadzony wspólnie z mieszkańcami, organizacjami pozarządowymi i urzędnikami obejmował miasta: Lublin, Gorzów Wlkp., Słupsk, Opole, Jarocin, Tychy, Konin, Zielona Góra, Augustów, Milanówek, Łomża. Natomiast 111 miast zostało przebadanych pod kątem regulaminów konsultacji. Przekrojowy materiał, który jest wynikiem projektu, to doskonałe wsparcie dla każdego samorządu i każdej organizacji pozarządowej, jak prawidłowo rozmawiać z mieszkańcami.

REKLAMA

Polecamy produkt: Budżety obywatelskie. Szansa i wyzwanie dla samorządowców (PDF)

Mało optymistyczny obraz dialogu

REKLAMA

Dokumentem regulującym sposób włączania mieszkańców w podejmowanie decyzji o sprawach dotyczących wspólnoty samorządowej jest regulamin konsultacji społecznych. – Regulamin jest taką konstytucją lokalnego dialogu, który powinien wytyczać ramy jego funkcjonowania i zasady, na których przestrzeganie umawia się lokalna władza wraz z mieszkańcami, czy to zrzeszonymi w organizacjach pozarządowych, czy nie – mówi Oktawiusz Chrzanowski z FISE. Na potrzeby projektu przeanalizowano wiele z nich, niestety, jedynie nieco ponad połowa z badanych ma regulamin (58% średnich i dużych miast w Polsce nie ma regulaminu konsultacji społecznych z mieszkańcami). Natomiast duża część istniejących regulaminów zawiera z kolei przepisy sprzeczne z prawem, np. ograniczanie dostępu do konsultacji społecznych poprzez definiowanie mieszkańców jako posiadających zameldowanie na terenie gminy. Aż 24% z istniejących regulaminów nie określa, czym właściwie są konsultacje społeczne, natomiast 43% istniejących regulaminów określa je jedynie jako wyrażanie opinii. Na podstawie badań okazało się, że aż 28% ogranicza dostęp do konsultacji, a 30% nie reguluje kwestii dostępności.

– Dodatkowo można zauważyć dość powszechny problem w postrzeganiu konsultacji społecznych. Są one traktowane bardziej jako narzędzie sondażowe i informacyjne, aniżeli stricte konsultacyjne. W wielu miejscach, w których pracowaliśmy, tak jak, niestety, w większości samorządów w Polsce dobre konsultacje nie są jeszcze normą. Regulaminy mają przyczynić się do podwyższenia standardu prowadzenia dialogu, a fakt, że zostały one wypracowane społecznie, zwiększa szanse na zaangażowanie mieszkańców we wdrażanie dobrych zasad dialogu obywatelskiego – mówi Ewa Rościszewska z FISE.

Standardy regulaminu

REKLAMA

Gdy chcemy dowiedzieć się, jakie jest zdanie drugiej osoby na dany temat, ważne jest, jak zadamy pytanie. Ale umiejętność prowadzenia rozmowy należy do wymagających umiejętności, dlatego ważne jest przestrzeganie zasad i wytycznych. Podobnie jest w procesie konsultacji – posługiwanie się zasadami zawartymi w regulaminie daje szanse na powodzenie całego przedsięwzięcia. Poza tym w ten sposób upowszechnia się dobrą praktykę pracy urzędu, a dzięki uregulowaniu kwestii w uchwale rady buduje podstawy wzajemnego zaufania, każda ze stron wie, czego może się po sobie spodziewać i jakie są ramy wspólnego działania.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Standardy dialogu zapisywane w regulaminie konsultacji dotyczą różnych kwestii. Począwszy od definicji konsultacji, która od początku ukierunkowuje całe działanie i kreśli wyobrażenie o tym, że jest to nie tylko plebiscyt, lecz także proces, w którym uczestnicy szanują się i podchodzą po partnersku do rozmowy. Kolejny standard to dostęp do konsultacji, prawo głosu powinien mieć każdy, kto poczuwa się do bycia mieszkańcem danej wspólnoty. Niestety, w regulaminie często można przeczytać „Konsultacje, w zależności od ich przedmiotu, mogą mieć zasięg: 1) miejski, 2) dzielnicowy lub lokalny – dotyczący mieszkańców z określonego terenu miasta, 3) środowiskowy – dotyczący mieszkańców reprezentujących określone środowiska społeczne, zawodowe, branżowe”, a przecież udział w konsultacjach społecznych z założenia nie może być reglamentowany i ograniczać się do zasięgu „środowiskowego”. Można natomiast, informując o konsultacjach, zaznaczyć, że szczególnie odnosi się do konkretnej grupy.


Najczęściej to z urzędu gminy lub miasta wychodzi pomysł zorganizowania konsultacji, chociaż z taką inicjatywą mogą wyjść organizacje pozarządowe, a także sami mieszkańcy. – Dobrze jest, organizując konsultacje społeczne, odpowiednio nisko ustawić progi ilościowe podpisów poparcia dla wniosku, aby, z jednej strony, zachęcać do aktywności, a z drugiej, nie sprawiać, by partycypacja stała się dobrem rzadkim i limitowanym – ocenia Ewa Rościszewska. Organizacje pozarządowe mogą być inicjatorem debaty o standardach konsultacji i często to właśnie one starają się o podwyższanie standardów i monitorują ich przestrzeganie. Aktualizację lub stworzenie regulaminu konsultacji społecznych można wpisać do lokalnego Programu Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi.

Inną niezmiernie ważną kwestią jest zakres tematyczny konsultacji. Zdaniem ekspertów z FISE, zakres tematyczny powinien być jak najszerszy. Zamykanie katalogu spraw jest ich zdaniem ograniczaniem dostępu mieszkańców do wpływu na decyzje publiczne. Podobnie jest z czasem konsultacji społecznych, który nie powinien być krótszy niż 21 dni - taki okres daje szansę na zapoznanie się z często trudnymi kwestiami, wymianę opinii, udział w wydarzeniach i wyrobienie własnego zdania.

To, na co zwracają uwagę osoby analizujące procesy konsultacyjne w naszych miastach, to planowanie konsultacji w rocznej perspektywie. To pozwala na budowanie nie tylko zaufania do urzędu i przejrzystość działań, do których zaproszeni są mieszkańcy i organizacje pozarządowe, lecz także uczenie społeczności lokalnej obywatelskości.

Obok wymienionych wcześniej elementów regulaminu, warto pokusić się o zaproponowanie niebanalnych form dialogu z mieszkańcami. Chodzi o to, aby nie ograniczać się do wyłożenia dokumentów i dyżuru konsultacyjnego, lecz by informowanie strony społecznej nie było jedynie suchym ogłoszeniem w lokalnej prasie.

Autorzy badania zwracają uwagę na jeszcze jedną, często pomijaną, kwestię, jaką jest ewaluacja konsultacji. Wnioski wyciągane na bieżąco z krytycznej oceny pozwalają na lepsze prowadzenie kolejnych procesów, a i sam regulamin konsultacji powinien zostać poddany krytycznej ocenie co kilka lat; to również można zapisać, tworząc unikatowe dla każdej społeczności regulacje konsultacji. Doskonale to widać na przykładzie konsultacji w Dąbrowie Górniczej. Budżet partycypacyjny na 2017 rok był przygotowywany przez kilka miesięcy na podstawie oceny poprzedniej edycji. Jednym z takich miejsc analizy procedur były warsztaty ewaluacyjne, na których mieszkańcy Dąbrowy Górniczej dyskutowali o przyszłej procedurze DBP.

Wewnątrzurzędowa procedura

Eksperci prowadzący projekt „Konsultacje z zasadami” zwracają uwagę nie tylko na zasady prowadzenia dialogu władz lokalnych z mieszkańcami, lecz także na działania samych urzędników samorządowych. Uszczegółowienie zasad przyjętych w regulaminie, przełożenie ich na powszechną praktykę w działaniach urzędu jest o tyle trudne, że konsultacje realizowane są przez wydziały zazwyczaj w odosobnieniu, bez centralnej koordynacji z punktu widzenia całego urzędu. Zdaniem ekspertów FISE, zakresy obowiązków, sposób wymiany informacji i zaangażowania w inicjowanie, przygotowanie, prowadzenie i podsumowywanie konsultacji przez poszczególnych pracowników urzędu i uczestników konsultacji, kolejność podejmowanych działań i uszczegółowione standardy minimum – to wszystko może regulować zgodna z regulaminem konsultacji społecznych wewnątrzurzędowa procedura konsultacji, obowiązująca wszystkich pracowników urzędu. – Oparta na regulaminie konsultacji szczegółowa procedura prowadzenia procesów konsultacyjnych wprowadzona zarządzeniem prezydenta, burmistrza lub wójta wyjaśnia poszczególnym urzędnikom, jak prowadzić konsultacje krok po kroku, na co zwracać uwagę, skąd czerpać wiedzę w razie wątpliwości – zaznacza Oktawiusz Chrzanowski z FISE – polecamy zapoznanie się z przykładowymi regulaminami i procedurami wypracowanymi w „Konsultacjach z zasadami”. Opublikowaliśmy je w „Konsultacjach okiełznanych” dostępnych na stronie www.konsultacjezzasadami.pl.

RENATA MACIEJCZAK

dziennikarka specjalizująca się w tematyce samorządowej

Polecamy serwis: Organizacja

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    D. Tusk odblokował unijne pieniądze na polskie KPO [137 mld euro, 600 mld zł]. W przyszłym tygodniu dwie ważne decyzje. von der Leyen: Razem będziemy bronić praworządności w całej Europie

    Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo w piątek 23 lutego 2023 r. rozmawiali w Warszawie z premierem Tuskiem. Przewodnicząca KE poinformowała po spotkaniu, że w przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje ws. funduszy europejskich dla Polski. Uwolnią one do 137 mld euro z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy.

    PFRON: Od 1 marca wnioski o samochody dla osób niepełnosprawnych. Dopłata 80% od 150 000 zł albo 85% od 130 000 zł

    Maksymalna wartość samochodu objęta wsparciem wynosi 300 000 zł (osoba niepełnosprawna jest kierowcą) albo 230 000 zł (opiekun jest kierowcą). Muszą to być samochody dostosowane do potrzeb osób korzystających w poruszaniu się wózkiem inwalidzkim.

    Depresja nie wybiera. Ale na dobrostan psychiczny może wpłynąć dieta albo... pies

    23 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją. To dobra okazja do tego, aby przypomnieć sobie, że ta choroba może dotknąć każdego. Gdzie szukać pomocy? Jak poprawić swój dobrostan psychiczny? 

    Zarobki żołnierzy zawodowych w 2024 roku. Wyższe stawki uposażenia zasadniczego [Tabela]. Rozporządzenie już obowiązuje. Będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową

    W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zostały określone te stawki ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie weszło w życie 21 lutego 2024 r. Od 1 kwietnia 2024 r. będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową żołnierzy zawodowych.

    REKLAMA

    Będzie zakaz sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Już 64% młodzieży miało do czynienia z takimi papierosami

    Aż 64 proc. młodych ludzi miało kontakt z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Czy wkrótce to się skończy? Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała w środę, że może rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. 

    Zakaz sprzedaży e-papierosów jednorazowych. I. Leszczyna: Zielone światło od Donalda Tuska dla zmiany przepisów

    W dniu 21 lutego 2024 r. Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała, że może już rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Dodała, że chciałaby jak najszybszej ścieżki, bo aż 64 procent młodych ludzi miało z nimi kontakt.

    Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

    W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

    Z jakimi objawami jechać na SOR, a kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?

    Pacjenci często zastanawiają się, z jakimi objawami mogą jechać na SOR, a kiedy zgłosić się na NiŚOZ. W artykule postaramy się rozwiać te wątpliwości. 

    REKLAMA

    Rok 2023 był rekordowy pod względem skali strat gospodarczych spowodowanych przez katastrofy naturalne

    W 2023 r. 398 globalnych katastrof naturalnych wyrządziło szkody w wysokości 380 mld dolarów. Najbardziej kosztowne okazały się silne trzęsienia ziemi i gwałtowne burze. Ubiegły rok był najgorętszym rokiem w historii z „bezprecedensowymi anomaliami cieplnymi” i rekordowymi wartościami odnotowanymi w 24 krajach i terytoriach. 

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa. "Czy można rolnikom zapewnić opłacalne ceny, czy Krajowa Grupa Spożywcza będzie pomagała w stabilizacji rynków rolnych" - to pytania, na które ma odpowiedzieć dzisiejsze posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich - poinformował jej przewodniczący Jan Krzysztof Ardanowski.

    REKLAMA