Kategorie

Kiedy można zaskarżyć uchwałę gminy?

Katarzyna Kozieł
Kiedy można zaskarżyć uchwałę gminy?/ fot. Fotolia
Art. 101 ustawy o samorządzie gminnym formułuje prawo do zaskarżenia uchwały i zarządzenia organu gminy. Jest to narzędzie skierowane do każdego, czyj interes prawny naruszył akt prawny wójta czy też rady gminy. Niemniej jednak warto wiedzieć, jak praktyka sądów ustosunkowała się do ogólnie określonych w ustawie warunków legitymacji do wniesienia skargi.

Zgodnie z ustawą z dnia 8 marca 1990 r.o samorządzie gminnym (Dz.U. 1990 Nr 16 poz. 95) (dalej: ustawa o samorządzie gminnym) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwała lub zarządzeniem, podjętymi przez organ w sprawie zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Warto zaznaczyć, że przepis ten może wcale nie jest tak oczywisty w interpretacji. Niemniej jednak wiele wątpliwości precyzuje praktyka sądów administracyjnych. Szczególnie bogate jest orzecznictwo dotyczące pojęcia "interesu prawnego".

Polecamy: Rejestr Należności Publicznoprawnych. Zasady funkcjonowania, praktyczne przykłady, wzory dokumentów. PREMIUM

Co można skarżyć?

Jak wskazują przepisy, skargę można złożyć na uchwałę lub zarządzenie organu gminy. Z kolei art. 11a ustawy o samorządzie gminnym precyzuje, że organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta). Rada gminy jako organ uchwałodawczy podejmuje uchwały a wójt jako organ wykonawczy podejmuje zarządzenia.

Interes prawny a interes faktyczny

Jak już wspomniano, przedmiotem skargi może być wyłącznie taka uchwała bądź zarządzenie, które naruszają interes prawny skarżącego. W związku z tym nie będzie skuteczna skarga na uchwałę, która narusza jedynie interes faktyczny . Znajduje to  odzwierciedlenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dn. 22 października 2014 r. (I SA/ Po 298/14), w którym oddalono skargę pracownika jednego z teatrów na niekorzystną uchwałę budżetową, w której obniżono kwotę dofinansowania tej instytucji. Co ważne, że w wyroku sąd nie podważał twierdzenia, że zmniejszenie dotacji na działalność teatru faktycznie wpływa na sytuację ekonomiczną placówki, a także jej pracowników. Mimo tego jednoznacznie stwierdzono, że w takiej sytuacji skarżący nie posiadał wymaganej legitymacji skargowej - sam interes faktyczny nie był wystarczający. W celu wniesienie skutecznej skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wymagane byłoby takie naruszenie interesu, które odbierałoby albo ograniczało uprawnienie podmiotu skarżącego lub też akt skarżony nakładałaby jakiś nowy obowiązek. 

Wykazanie interesu prawnego i jego naruszenia

Podmiot, skarżąc uchwałę organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dn. 26 marca 3014 r. (IV SA Po 904/13) uznał, że legitymacja do wniesienia skargi w trybie art. 101 przysługuje nie tylko temu kto ma interes prawny, ale także temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem. Konieczne jest jednak, aby naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter, bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. 

Dlatego też, aby potwierdzić istnienie interesu prawnego należy wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Tak jak w wyroku NSA z 13 czerwca 2014 r. (II FSK 1677/12) rozstrzygającym o skardze podatnika na wadliwą uchwałę z dn. 22 grudnia 2011 r. Rady Miasta Kielce dotycząca podatku od nieruchomości. Zgodnie z tą uchwała skarżący byłby zmuszony uiszczać podatek w nowej, podwyższonej kwocie już od 1 stycznia 2012 r. Zdaniem sądu skarżący dostatecznie uzasadnił fakt posiadania legitymacji skargowej.  Uznano, że obciążenie wyższym podatkiem od nieruchomości nie może odbyć się kosztem gwarantowanej prawem sytuacji podatnika. Otóż miał on prawo oczekiwać wprowadzenia tego typu zmian i podwyżek z odpowiednim wyprzedzeniem oraz zgodnie z obowiązującym prawem. W tych warunkach zarzut skargi dotyczący przepisu § 5 uchwały Rady Miasta Kielce z dnia 22 grudnia 2011 r., określający termin wejścia w życie nowych stawek od nieruchomości został uznany za spełniający konieczne przesłanki wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i w konsekwencji WSA mógł się do niego odnieść do skargi merytorycznie.

Uchwała musi być wadliwa

Reklama

Oczywiście sam fakt dostatecznie uzasadnionego naruszenia interesu prawa nie przesądza o skuteczność skargi, ponieważ niezbędne jest także ustalenie wadliwości uchwały lub zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 6 września 2011 r. (II OSK 1208/11) dotyczącego skargi na plan zagospodarowania przestrzennego podkreślił, iż należy wykazać, że akt prawa organu gminy godzi także w obiektywny porządek prawny i powinien byc usunięty z obrotu prawnego wyrokiem sądowym. We tej konkretnej sprawie uchwała, przeznaczając kawałek nieruchomości skarżącego na drogę publiczną naruszała jego interes prawny, jednak odbyło się to zgodnie z obowiązującym prawem. Dlatego też skarga nie był zasadna, ponieważ jak wskazał sąd:

"W przypadku uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczalność ingerencji w prawo własności wynika z przysługującego gminie, na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tzw. władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy."

Ogólnie rzecz ujmując, kryterium kontroli sądowoadministracyjnej będzie nie samo istnienie interesu prawnego, ale także legalność uchwały oraz to w jakim zakresie jej ewentualna niezgodność kształtuje sytuację skarżącego.

Skarga ta to nie actio popularis

Reklama

Należy wspomnieć także o wyroku z 4 listopada 2003 r. (SK 30/02), w którym Trybunał Konstytucyjny zważył, że skarga w trybie art. 101 nie ma charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje ani sama ewentualna sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.

Jak widać założeniem skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie jest stricte eliminowanie aktów niezgodnych z prawem - taką kontrolę powinny sprawować odpowiednie organy państwowe. Skarga ta pozwala podmiotom innym niż organu nadzoru na usunięcie z obrotu prawnego aktu organu gminy, który oprócz tego, że są wadliwe naruszają ich uprawnienia znajdujące oparcie w przepisach prawa.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    16 maja 2021
    Zakres dat:

    Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości

    Jaki sposób wykrywania nieprawidłowości w gminach był najskuteczniejszy? Jakie wnioski i rekomendacje zawiera raport Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i E-nform Sp. z o.o.?

    Dokonywanie pomiaru temperatury ciała osób w urzędzie

    Czy w urzędzie można dokonywać pomiaru temperatury ciała pracowników i interesantów? Czy obowiązujące przepisy pozwalają na takie działanie pracodawcy wobec pracowników? Jeśli urząd zdecyduje się na takie działanie, to czy w świetle przepisów o ochronie danych osobowych wymagana jest zgoda osób, którym dokonuje się pomiaru temperatury?

    Rejestracja na szczepienia osób niepełnoletnich

    Rejestracja na szczepienia osób niepełnoletnich ma ruszyć już od poniedziałku (17 maja 2021 r.). Rozporządzenie dotyczące szczepienia przeciwko COVID-19 osób 16+ ma się ukazać w piątek wieczorem. Czy do rejestracji na szczepienia osób niepełnoletnich potrzebna będzie zgoda rodziców?

    Matura z geografii 2021 - arkusz

    Matura z geografii 2021 – co było na egzaminie? Pobierz arkusz matury z geografii na poziomie rozszerzonym i sprawdź zadania z jakimi musieli się zmierzyć maturzyści.

    Budowa instalacji termicznego przekształcania odpadów w PPP to dobry wybór

    Partnerstwo publiczno-prywatne może być bardzo skutecznym narzędziem pozwalającym samorządom prowadzić efektywną gospodarkę odpadami komunalnymi. Dzięki temu możemy zapewnić efektywne gospodarowanie odpadami tworząc infrastrukturę opartą na innowacyjnych technologiach i wprowadzając nowoczesne standardy zarządzania i utrzymania powstałej infrastruktury.

    Powrót do szkół 2021 - zasady bezpieczeństwa

    Powrót do szkół 2021 - zasady bezpieczeństwa. Jak będzie wyglądało nauczanie stacjonarne? Czy w szkole trzeba nosić maseczki? Przedstawiamy zaktualizowane wytyczne MEiN, MZ i GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

    Uniwersytet Jagielloński najlepszą uczelnią z Polski [RANKING]

    Uniwersytet Jagielloński (UJ) zajął najwyższe miejsce spośród polskich uczelni w międzynarodowym rankingu Round University Ranking (RUR). Pierwsze na liście znalazły się uczelnie amerykańskie, zwyciężył Uniwersytet Harvarda.

    Liczba miejsc na uczelniach 2021

    Liczba miejsc na uczelniach 2021 - spada liczba miejsc na bezpłatnych studiach. Czy ciężko będzie dostać się na studia w 2021 roku?

    Szczepienia dla 16- i 17-latków na koronawirusa

    Szczepienia dla 16- i 17-latków - kiedy i jaką szczepionkę na koronawirusa otrzyma młodzież? Mówił o tym na konferencji premier Mateusz Morawiecki.

    Otwarcie kin, teatrów i instytucji kultury - od kiedy?

    Otwarcie kin, teatrów i instytucji kultury - od kiedy? Rząd przyspiesza luzowanie obostrzeń związanych z pandemią koronawirusa.

    Dodatek covidowy dla personelu niemedycznego szpitali

    Dodatek covidowy - personel niemedyczny szpitali zaangażowany w walkę z epidemią koronawirusa powinien otrzymać jednorazowy dodatek - to jedno z ustaleń spotkania ministra zdrowia Adama Niedzielskiego z przedstawicielami związków zawodowych.

    Bon 500+ na zdrowie

    500+ na zdrowie - bon zdrowotny na badania profilaktyczne dla Polaków powyżej 40 roku życia to zapowiadany nowy program rządu. Na czym ma polegać? Od kiedy wejdzie w życie?

    Matura z WOSu 2021 - arkusz

    Matura z WOSu 2021 - 11 maja o godzinie 14. rozpoczął się egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie. Pobierz arkusz CKE i sprawdź odpowiedzi.

    Jak sprawdzić wolne terminy szczepień przeciwko koronawirusowi?

    Wolne terminy szczepień - koronawirus. Jak sprawdzić wolne terminy szczepień przeciwko COVID-19 w całej Polsce? Gdzie najszybciej można dostać szczepionkę?

    Zmiana terminu drugiej dawki szczepionki przeciwko COVID-19

    Zmiana terminu drugiego szczepienia na COVID. Rząd, po konsultacjach z ekspertami, podjął decyzję o skróceniu odstępu między podaniem pierwszej i drugiej dawki szczepionek przeciwko koronawirusowi od firm Moderna, Pfizer i AstraZeneca.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli, pensum i awansie zawodowym

    Podwyżki dla nauczycieli, zmiany w pensum i awansie zawodowym. Znamy szczegóły propozycji Ministerstwa Edukacji i Nauki w sprawie zmian dotyczących statusu zawodowego nauczycieli.

    Do kiedy praca zdalna w urzędach 2021?

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy? Jakie sprawy możemy załatwić w urzędzie? Jakie są zasady pracy zdalnej urzędników?

    Matura 2021 z matematyki (poziom rozszerzony) - arkusz

    Matura matematyka rozszerzona 2021 - pobierz arkusz CKE. Co na maturze z matematyki? Czy trzeba zdać rozszerzenie?

    Sieć kardiologiczna - od 10 maja pilotaż na Mazowszu

    Sieć kardiologiczna. 10 maja 2021 r. minister zdrowia podpisał rozporządzenie uruchamiające pilotaż sieci kardiologicznej na Mazowszu. Pacjent m.in.: z niewydolnością krążenia, nadciśnieniem tętniczym czy zaburzeniami rytmu, gdy zostanie zakwalifikowany do pilotażu będzie mógł liczyć na kompleksową i skoordynowaną opiekę począwszy od diagnostyki na leczeniu skończywszy. Tego samego dnia została też powołana Krajowa Rada do spraw Kardiologii.

    Wynagrodzenia pracowników samorządowych 2021 - zmiany

    Wynagrodzenia pracowników samorządowych 2021. Sprawdź, jakie kwoty wynagrodzeń przewiduje projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Jakie będą zarobki urzędników?

    Kiedy jest zakończenie roku szkolnego 2021?

    Zakończenie roku szkolnego 2020/2021 – kiedy zaczną się wakacje? Do kiedy trzeba wystawić oceny?

    Matura 2021 z polskiego poziom rozszerzony - arkusz

    Matura rozszerzona z polskiego na poziomie rozszerzonym – pobierz arkusz. Sprawdź, jakie tematy wypracowań mieli do wyboru maturzyści.

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach od 15 maja 2021 r.

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach zwiększy się od 15 maja 2021 r. Czy będzie trzeba nosić maseczki? Rząd luzuje obostrzenia związane z pandemią koronawirusa, także te dotyczące przemieszczania się i transportu publicznego.

    Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

    W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

    Matura 2021 – angielski rozszerzony [ARKUSZ]

    Matura 2021 angielski rozszerzony – publikujemy arkusz CKE. Jakie tematy wypracowań mieli do wyboru maturzyści? Sprawdź.