REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kary pieniężne w nowym Kodeksie postępowania administracyjnego

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Kary pieniężne w nowym Kodeksie postępowania administracyjnego./ fot. Fotolia
Kary pieniężne w nowym Kodeksie postępowania administracyjnego./ fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

W Kodeksie postępowania administracyjnego rozbudowano przepisy dotyczące kar pieniężnych. Co się zmieniło? Co musi wziąć pod uwagę organ administracji publicznej nakładając karę?

Nowelizacja kpa wprowadza rozbudowane przepisy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych. Przepisy te przewidują również możliwość odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

REKLAMA

Definicja administracyjnej kary pieniężnej

REKLAMA

Na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku – o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) [dalej także: „ustawa zmieniająca”], do Kodeksu postępowania administracyjnego zostaną wprowadzone rozbudowane przepisy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych.

Nowelizacja wprowadza m.in. definicję administracyjnej kary pieniężnej, przez którą rozumieć należy określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Ponadto, nowelizacja kpa zakłada, że w ściśle określonych przypadkach, pomimo popełnienia deliktu administracyjnego[1], organ administracji publicznej będzie mógł odstąpić od nałożenia kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu.

Obligatoryjne odstąpienie od wymierzenia kary

Przepisy art. 189f kpa przewidują odstąpienie o charakterze obligatoryjnym oraz odstąpienie fakultatywne.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak wskazuje art. 189f § 1 kpa, obligatoryjne odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie miało miejsce, jeżeli:

  1. waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa lub
  2. za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

REKLAMA

Pewną wątpliwość może sformułowanie wskazujące na konieczność spełnienia celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele kary to zagadnienie ściśle związane z odpowiedzialnością karną. Na gruncie prawa karnego wskazuje się, że „pytanie o sens posługiwania się karą (karą kryminalną), o uzasadnienie karania od wieków dzieli filozofów, etyków, teologów, a także przedstawicieli innych dziedzin nauki, w tym również reprezentantów doktryny prawa karnego. (…) Obecnie najdonioślejszą rolę odgrywają dwa typy racjonalizacji kary, a mianowicie racjonalizacja sprawiedliwościowa oraz racjonalizacja celowościowa, zwana utylitarną”.[2] W myśl racjonalizacji sprawiedliwościowej karze się sprawcę dlatego, ażeby odpłacić mu za jego zły czyn. W myśl racjonalizacji celowościowej, karze się po to, by osiągnąć w ten sposób jakiś pozytywny cel w przyszłości (zresocjalizować sprawcę lub odstraszyć innych od popełniania przestępstw).[3]

W uzasadnieniu ustawy zmieniającej wskazuje się, że celami administracyjnej kary pieniężnej są w szczególności represja, prewencja ogólna i szczególna, a niekiedy także kompensacja.

Wątpliwość może budzić, czy takie zbliżenie instytucji odpowiedzialności karnej i odpowiedzialności za delikt administracyjny jest zgodne z Konstytucją RP. Jeśli bowiem stwierdzimy, że administracyjna kara pieniężna ma w jakikolwiek inny sposób, niż finansowy, oddziaływać na sprawcę, a nadto, oddziaływać także na ogół społeczeństwa (prewencja ogólna) to być należałoby się zastanowić, czy oskarżony o popełnienie takiego deliktu administracyjnego nie powinien korzystać z gwarancji, o których mowa w art. 42 Konstytucji RP, tj. np. czy nie powinno mu przysługiwać prawo do obrony (rozumianej zarówno jako możliwość podnoszenia twierdzeń i przytaczania dowodów na swoją obroną, jak i możliwość korzystania z pomocy obrońcy), prawo do rozpoznania sprawy przez niezawisły i niezależny sąd (tak, aby dopiero prawomocny wyrok pozwalał na przełamanie zasady domniemania niewinności), czy też nie powinny mu przysługiwać także inne prawa (jak te wynikające z przepisów normujących procedurę karną).

Do czasu wypowiedzenia się co do powyższej kwestii przez organ właściwy do badania zgodności przepisów rangi ustawowej z Konstytucją RP, rozważania te pozostają jednak rozważaniami czysto teoretycznymi.

Zobacz również: Prawo administracyjne

Fakultatywne odstąpienie od wymierzenia kary

W myśl zaś art. 189f § 2 kpa,  w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (odstąpienie fakultatywne).

Inne przypadki wyłączające odpowiedzialność za delikt administracyjny

Ponadto, w myśl art. 189e kpa, w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu.

Jak wskazuje uzasadnienie ustawy zmieniającej, przesłanką nałożenia administracyjnej kary pieniężnej powinno być wystąpienie subiektywnego elementu zawinienia, a podmiot, który może być pociągnięty do odpowiedzialności administracyjnej, powinien mieć możliwość obrony, m.in. poprzez wykazanie, że naruszenie jest następstwem okoliczności, na które nie miał wpływu.

Za siłę wyższą uznaje się zdarzenia i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć lub których nie mogła przezwyciężyć.

Przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej

Należy również pamiętać, że decydując się na nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, organ administracji publicznej, zgodnie z art. 189d kpa, będzie zobowiązany do dokonania jej wymiaru biorąc pod uwagę:

1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;

2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;

3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;

4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;

5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;

6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;

7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.

Tak więc, prawidłowość decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną zależeć będzie m.in. od zbadania wszystkich istotnych w danej sprawie przesłanek wymiary kary. Gdyby okazało się, że decyzja nakładająca administracyjną karę pieniężną jest w powyższym zakresie wadliwa, powinna zostać po jej ewentualnym zaskarżeniu odwołaniem, uchylona lub zmieniona przez organ II instancji.


[1] czynu zagrożonego administracyjną karą pieniężną, o której mowa w art. 189b kpa;

[2] Majewski J. (w:) Zoll A. (red.) Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-116 k.k., Zakamycze 2004, s. 576 i n.;

[3] Ibidem.

Wojciech Gwóźdź

aplikant radcowski, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki nieruchomościami

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Zapisz się na newsletter
Śledź na bieżąco nowe inicjatywy, projekty i ważne decyzje, które wpływają na Twoje życie codzienne. Zapisz się na nasz newsletter samorządowy.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Na kilkunastu kąpieliskach nad Bałtykiem pojawiły się czerwone flagi

Na kilkunastu kąpieliskach w województwach pomorskim i zachodniopomorskim pojawiły się czerwone flagi. Powodem są m.in. wysokie fale na Bałtyku i silne prądy wsteczne oraz zakwit sinic.

Polska kolej w ofensywie inwestycyjnej dzięki miliardom z KPO

Setki kilometrów modernizowanych torów i sieci trakcyjnej, nowe stacje i przystanki, zaawansowane technologie sterowania ruchem, bezkolizyjne skrzyżowania i lepszy dostęp do kolei w mniejszych miejscowościach. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. realizują największy od dziesięcioleci program inwestycyjny.

Na wypadek wojny, suszy i pożaru obowiązek posiadania elastycznych zbiorników na wodę. Przepisy o ochronie ludności cywilnej

Będzie nowy obowiązek posiadania elastycznych zbiorników na wodę w każdej gminie. Wprowadzają go przepisy o ochronie ludności cywilnej. Chodzi tu o zabezpieczenie w razie wojny, suszy czy pożarów.

Mikrogranty dla seniorów. Bezzwrotne wsparcie finansowe do 5000 zł

Mikrogranty dla seniorów to program wsparcia dla łodzian w wieku 60+. Starsi mieszkańcy mogą otrzymać nawet do 5tys. z dofinansowania z budżetu miasta. Nabór wniosków trwa od 25 sierpnia do 8 września.

REKLAMA

Co najmniej 19 porodówek zniknęło już z mapy Polski

Między styczniem 2024 a końcem lipca 2025 w Polsce zamknięto co najmniej 19 oddziałów położniczych. Jak wynika z sondy portalu Rynek Zdrowia, główną przyczyną ich likwidacji była nierentowność.

Zasada ochrony dziedzictwa kulturowego w praktyce. Czy samorządy i właściciele wywiązują się z obowiązków?

Zasada ochrony dziedzictwa kulturowego to nie tylko idea, ale obowiązująca norma prawna. Mimo to wiele jednostek samorządu terytorialnego i właścicieli zabytków traktuje ją wyłącznie jako formalność. W praktyce często rozmija się to z celem, który jasno określa prawo.

Nowelizacja ustawy o rehabilitacji 2025 – więcej pieniędzy z UE dla PFRON i osób z niepełnosprawnościami

Rząd przygotował projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji (UD282), który może zmienić zasady finansowania programów PFRON. Dzięki nowym przepisom wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami będzie mogło być współfinansowane z funduszy Unii Europejskiej. To oznacza więcej pieniędzy na aktywizację zawodową i pomoc społeczną, bez dodatkowych kosztów dla budżetu państwa.

Podwyżki dla lekarzy sądowych. Od 1 stycznia 2026 r. stawki za zaświadczenia pójdą w górę

Od 1 stycznia 2026 r. lekarze sądowi dostaną wyższe wynagrodzenie za wydawanie zaświadczeń – wynika z projektu Ministerstwa Sprawiedliwości. Obecnie za jedno zaświadczenie otrzymują 100 zł, co zdaniem resortu zniechęca ich do pełnienia tej funkcji. Podwyżki mają rozwiązać problem braku lekarzy w wielu sądach.

REKLAMA

UE przedłuża przepisy dot. magazynowania gazu do 2027 r. Obowiązek zapełnienia magazynów przed zimą

Unia Europejska przedłuża przepisy dotyczące magazynowania gazu do 2027 roku. Państwa członkowskie mają obowiązek zapełnienia magazynów gaz przed zimą. Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa dostaw gazu.

Kolejki do lekarzy 2025 – jak dostać się do specjalisty szybciej? Sprawdzone sposoby

Czekasz miesiącami na wizytę u specjalisty? Nie musisz! W Polsce średni czas oczekiwania w publicznej służbie zdrowia to ponad 4 miesiące, ale są legalne sposoby, by skrócić go do kilku tygodni, a nawet dni. Sprawdź, jak korzystać z wyszukiwarki NFZ, kiedy poprosić o adnotację "cito", gdzie warto jechać po krótszą kolejkę i kto ma prawo wejść do gabinetu bez czekania. To wiedza, która może oszczędzić Ci wiele nerwów.

REKLAMA