Kategorie

Pomoc publiczna przy projektach rewitalizacyjnych 2014–2020

Wioletta Kępka
Rewitalizacja, fundusze./ Fot. Fotolia
Rewitalizacja, fundusze./ Fot. Fotolia
Projekty rewitalizacyjne zawierają w sobie różne rodzaje inwestycji, m.in. w zakresie infrastruktury lokalnej, kultury czy sportu i rekreacji. W każdym z tych przypadków zmieniło się podejście Komisji Europejskiej do pomocy publicznej.

Według definicji zawartej na stronie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju (MIR), rewitalizacja to kompleksowy proces przemian społecznych, ekonomicznych, przestrzennych i technicznych służących wyprowadzeniu ze stanu kryzysowego najbardziej zdegradowanych obszarów. W praktyce jednak proces rewitalizacji składa się z wielu projektów inwestycyjnych, zwłaszcza dotyczących infrastruktury. Zapewne większość z tych projektów będzie współfinansowana ze środków unijnych na lata 2014–2020. Rewitalizacja będzie bowiem jednym z głównych kierunków wsparcia. Jak informuje MIR, „na szeroko rozumiane działania rewitalizacyjne na lata 2014–2020 przewidziano co najmniej 25 mld zł, z czego ok. 22 mld zł będzie pochodzić z programów unijnych, a ok. 3 mld zł ze środków budżetu państwa oraz budżetów samorządów”. Realizując projekty rewitalizacyjne współfinansowane ze środków unijnych, nie uniknie się więc kwestii pomocy publicznej.

Zobacz również: Wsparcie innowacyjności z regionalnych programów operacyjnych

Brak pomocy publicznej

Reklama

Podejście Komisji Europejskiej (KE) do pomocy publicznej w latach 2014–2020 znacząco zmieniło się w stosunku do poprzedniej perspektywy. Ogólnie, stało się ono bardziej restrykcyjne, zwłaszcza w odniesieniu do niektórych kierunków wsparcia (np. lotniska). Są jednak obszary, które skorzystały na zmianach. Należy do nich m.in. kultura, co jest bardzo dobrą wiadomością dla samorządów, również w kontekście rewitalizacji.

Ogólna zmiana nastawienia do pomocy publicznej obejmuje przede wszystkim przesunięcie ciężaru kontroli zgodności wsparcia z przepisami o pomocy publicznej z KE na państwo członkowskie. Wiąże się z tym istotna zmiana wzoru wniosku o wsparcie, w którym już nie wystarczy stwierdzić, że pomoc publiczna nie występuje. Trzeba bowiem uzasadnić takie stwierdzenie, przy czym swoboda argumentacji jest ograniczona. Należy m.in. szczegółowo wyjaśnić, na jakiej podstawie stwierdzono brak pomocy publicznej, i to w odniesieniu do wszystkich grup potencjalnych beneficjentów pomocy państwa.

– Uzasadnienie, że dofinansowanie nie stanowi pomocy publicznej, musi się opierać przede wszystkim na siatkach analitycznych i projekcie komunikatu KE w sprawie pojęcia pomocy publicznej (opublikowany na stronie unijnej Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji http://ec.europa.eu/competition/index_en.html – przyp. aut.) – tłumaczy ekspert ds. pomocy publicznej Roman Gąszczyk. – Dodatkowym, czysto technicznym, utrudnieniem jest w tym przypadku ograniczenie we wniosku liczby znaków na przedstawienie argumentów.

21 września br. KE wydała nowe siatki analityczne w wersji angielskiej. Można je znaleźć na stronie http://ec.europa.eu/competition/state_aid/studies_reports/state_aid_grids_2015_en.pdf. KE na razie nie planuje wydania nowych siatek analitycznych w wersji polskiej.

Brak pomocy publicznej trzeba udowodnić przy tym na każdym etapie realizacji projektu i wykorzystywania infrastruktury.

– W przypadku rewitalizacji istnienie korzyści, czyli jednej z przesłanek występowania pomocy publicznej, może się objawić na wszystkich poziomach realizacji i wykorzystywania inwestycji – informuje Roman Gąszczyk.

Przykładem może być zmodernizowanie hali produkcyjnej, przekształcenie jej na handlową i wynajmowanie powierzchni lokalnym przedsiębiorcom na preferencyjnych warunkach w celu pobudzenia lokalnej przedsiębiorczości.

– Jeżeli hala ta jest położona na terenach przygranicznych, to zapewne będzie miała wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, a więc pomoc publiczna będzie występować – przestrzega Roman Gąszczyk.

Dlatego specjaliści zgodnie przekonują, że w zdecydowanej większości przypadków korzystniej podać we wniosku o dofinansowanie, że pomoc publiczna występuje, niż znaleźć podstawę jej dopuszczalności.

Występowanie pomocy publicznej

Efektem stwierdzenia występowania pomocy publicznej mogą być m.in. dwie sytuacje. Po pierwsze, wsparcie może być zgodne z przepisami unijnymi i nie podlegać notyfikacji w KE. Taką podstawą w przypadku projektów rewitalizacyjnych będzie najczęściej rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (dalej: GBER), czyli tzw. rozporządzenie ogólne o wyłączeniach blokowych. GBER obowiązuje od 1 stycznia 2015 r. i dotyczy m.in. projektów z zakresu kultury, infrastruktury sportowo-rekreacyjnej oraz infrastruktury lokalnej, czyli inwestycji, które zazwyczaj są podstawą rewitalizacji.

Po drugie, nie wiadomo, czy pomoc publiczna jest zgodna z przepisami, dlatego należy ją notyfikować w KE.

Reklama

– Stwierdzenie, że nie ma pomocy publicznej, jest zawsze obciążone większym ryzykiem, niż uznanie, że pomoc publiczna w projekcie występuje, ale jest zgodna z przepisami, np. jest udzielana na podstawie GBER. Jeżeli więc inwestycja mieści się w GBER, to lepiej i bezpieczniej realizować projekt na jego podstawie – przekonuje Stefan Jarecki z Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju.

GBER zawiera wspólne zasady oceny oraz szczegółowe kryteria dotyczące konkretnych rodzajów pomocy. Te wspólne warunki uznania, że pomoc publiczna w danym przypadku jest dopuszczalna to:

1) realizacja celu leżącego we wspólnym interesie,

2) istnienie potrzeby interwencji państwa,

3) odpowiedniość (adekwatność) środka pomocy,

4) występowanie efektu zachęty,

5) zachowanie proporcjonalności pomocy,

6) przejrzystość udzielonej pomocy,

7) unikanie nadmiernych negatywnych skutków dla konkurencji i wymiany handlowej między państwami członkowskimi.

Zobacz również: Bariery w wykorzystaniu środków unijnych

Lokalność projektu

Warto się przyjrzeć zwłaszcza kwestii wpływu na wymianę handlową między państwami Unii Europejskiej. W poprzedniej perspektywie finansowej KE stała na stanowisku, że nie musi udowadniać rzeczywistego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Wystarczyła hipotetyczna możliwość wystąpienia tego wpływu. Obecnie się to zmieniło.

– Nowe podejście do tego problemu jest mniej restrykcyjne i wynika z siedmiu nowych decyzji KE w tej sprawie – twierdzi Stefan Jarecki.

Według nowej koncepcji, nie ma wpływu na wymianę handlową, gdy działalność ma charakter lokalny, co oznacza, że:

● wsparcie nie prowadzi do przyciągnięcia popytu ani inwestycji do danego regionu,

● wsparcie nie stwarza przeszkód dla zakładania przedsiębiorstw przez podmioty z innych państw członkowskich,

● towary i usługi mają charakter lokalny lub budzą zainteresowanie na określonym obszarze geograficznym,

● wpływ na rynki i konsumentów z sąsiednich państw członkowskich jest co najwyżej marginalny.

Lokalny charakter działalności mają więc z zasady m.in. baseny, muzea, szpitale, produkty kulturalne, teatry, centra konferencyjne, koleje linowe i wyciągi narciarskie.

W przypadku rewitalizacji zmiana podejścia KE w zakresie wpływu na wymianę handlową ma ogromne znaczenie np. dla projektów związanych z mieszkalnictwem komunalnym.

Przypadek mieszkań komunalnych, których modernizacja jest często ważnym elementem rewitalizacji, jest dość szczególny. Na pewno jest zaangażowanie środków publicznych, występuje korzyść, a pomoc ma charakter selektywny. Oczywiście, można się spierać, czy lokatorów traktować jak przedsiębiorców. Jednak najważniejsze z punktu widzenia projektów rewitalizacyjnych jest uznanie, że inwestycje dotyczące mieszkań komunalnych mają lokalny charakter, a tym samym nie mają wpływu na wymianę handlową między państwami UE.

– Dlatego w tym przypadku można uznać, że pomoc publiczna nie występuje – uważa Stefan Jarecki.

Tekst powstał po zorganizowanej w dniach 29–30 września br. przez Hallmark Events konferencji „Pomoc publiczna na projekty rewitalizacyjne – aspekty prawne i finansowe”. Jej patronem medialnym była Gazeta Samorządu i Administracji.

WIOLETTA KĘPKA

Autorka jest dziennikarką specjalizującą się w tematyce samorządowej

Polecamy serwis: Rozwój i promocja

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.