REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zaostrzenie zasad odpowiedzialności podmiotów zbiorowych [projekt ustawy]

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Zaostrzenie zasad odpowiedzialności podmiotów zbiorowych [projekt ustawy]
Zaostrzenie zasad odpowiedzialności podmiotów zbiorowych [projekt ustawy]
Media

REKLAMA

REKLAMA

W dniu 18 listopada 2022 r. pojawiła się na stronie Rządowego Centrum Legislacji kolejna wersja projektu nowelizacji UOPZ (datowana na dzień 3 listopada 2022 r.). Widać więc, że w Ministerstwie trwają pracę nad projektem nowelizacji.

Jakie są najważniejsze zmiany w nowym projekcie nowelizacji UOPZ?

REKLAMA

Chciałbym najpierw zauważyć, że Ministerstwo poprawiło tekst pod względem językowym. Jest teraz napisany bardziej zrozumiałym językiem. Natomiast co do zmian merytorycznych.

Po pierwsze: Ministerstwo odstąpiło od zmiany definicji podmiotu zbiorowego. Według poprzedniej wersji projektu nowelizacji, UOPZ miały podlegać tylko duże podmioty (zatrudniające powyżej 500 pracowników albo osiągające obrót powyżej 100 milionów euro) oraz których głównym celem ustawowym lub statutowym jest prowadzenie działalności gospodarczej. Należy to uznać za zmianę in plus.

Po drugie: Ministerstwo proponuje odstąpiło (z dwoma wyjątkami) od likwidacji zasady prejudykatu, tj., że podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności dopiero po wydania prawomocnego wyroku albo orzeczenia, potwierdzającego fakt popełnienia czynu zabronionego przez osobę fizyczną.  Należy uznać to za zmianę in minus. To powyższa zasada powoduje, że UOPZ jest de facto prawem martwym. Praktyka i doktryna oraz unijne organy od dawna postulują by zlikwidować przedmiotową zasadę.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pierwszy wyjątek wynika z wrześniowej nowelizacji UOZP i dotyczy popełnienia czynu zabronionego przeciwko środowisku.

Drugi wyjątek jest nowością w projekcie. Ministerstwo zaproponowało, żeby duże podmioty (zatrudniające powyżej 500 pracowników albo osiągające obrót powyżej 100 milionów euro) oraz których głównym celem ustawowym lub statutowym jest prowadzenie działalności gospodarczej odpowiadały na innych zasadach niż pozostałem podmioty zbiorowe.

Po trzecie warto zwrócić uwagę, że w projekcie jest propozycja by wydłużyć z 10 lat do 15 lat, okres po którym nie orzeka się wobec podmiotu zbiorowego kary pieniężnej, przepadku, zakazów ani podania wyroku do publicznej wiadomości.

Po czwarte, według obecnej ustawy podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności na podstawie UOPZ, jeżeli określona w ustawie osoba popełniła przestępstwo wymienionego w ustawie rodzaju. Projekt nowelizacji proponuje, by podmiot zbiorowy podlegał odpowiedzialności za każde przestępstwa lub przestępstwa skarbowe z wyłączeniem czynów popełnionych przez opublikowanie materiału prasowego oraz innych naruszeń prawa związanych z przekazywaniem myśli ludzkiej, do których stosuje się przepisy o odpowiedzialności prawnej i postępowaniu w sprawach prasowych. Znacznie rozszerzy to zakres odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.

Po piąte, projekt ustawy wskazuje, który podmiot poniesie odpowiedzialność w przypadku połączenia, podziału, przekształcenia podmiotu zbiorowego lub w przypadku przeniesienia własności przedsiębiorstwa podmiotu zbiorowego lub większości jego składników pod tytułem darmym lub za cenę rażąco odbiegającą od wartości rynkowej przedsiębiorstwa lub jego składników. Warto zauważyć, że zgodnie z projektem nie poniesie odpowiedzialności podmiot zbiorowy albo nabywca własności przedsiębiorstwa lub większości jego składników, jeżeli osoby wchodzące w skład tego organu i osoby uprawnione do działania w imieniu lub na rzecz tego podmiotu albo nabywcy, wykażą, że przy zachowaniu należytej staranności nie mogły uzyskać wiedzy o czynie zabronionym będącym podstawą odpowiedzialności. Kolejny więc raz wzrośnie rola audytów due diligence przed połączeniem, podziałem, przekształceniem lub nabyciem.

Na jakich zasadach mają odpowiadać te duże podmioty według nowego projektu nowelizacji UOPZ?

Duże podmioty (zatrudniające powyżej 500 pracowników albo osiągające obrót powyżej 100 milionów euro) mają odpowiadać niezależnie od wydania wyroku albo orzeczenia, potwierdzającego fakt popełnienia czynu zabronionego przez osobę fizyczną (mamy więc tu drugi wyjątek od zasady prejudykatu. Ponadto duży podmiot zbiorowy ma podlegać odpowiedzialności za czyn zabroniony na poniższych zasadach również w razie śmierci sprawcy czynu zabronionego albo wystąpienia innej okoliczności wyłączającej jego odpowiedzialność karną, a także gdy nie ustalono tożsamości członków reprezentujących podmiot,  podejmujących w jego imieniu decyzje, nadzorujących podmiot lub osoby, która dopuściła sprawcę do działania.

Duże podmioty mają odpowiadać za czyny zabronione, których znamiona zostały wyczerpane przez działanie lub zaniechanie organu tego podmiotu, pozostające w związku z prowadzoną przez ten podmiot działalnością.

Mają one również odpowiadać za czyn zabroniony, pozostający w związku z prowadzoną przez ten podmiot działalnością, jeżeli czyn ten przyniósł lub mógł przynieść podmiotowi zbiorowemu korzyść, choćby niemajątkową i jeżeli został popełniony przez:

1)   członka organu tego podmiotu;

2)   osobę fizyczną uprawnioną do jego reprezentowania, podejmowania w jego imieniu decyzji lub sprawowania nadzoru, w związku z jej działaniem w interesie lub na rzecz tego podmiotu;

3)   osobę fizyczną dopuszczoną do działania przez jego organ, członka jego organu lub osobę, o której mowa w pkt 2, wskutek nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków;

Ponadto warunkiem odpowiedzialności dużych podmiotów ma być wyczerpanie znamion czynu zabronionego w następstwie:

1)   co najmniej braku należytej staranności w wyborze powyższej osoby, albo w nadzorze nad nią ze strony podmiotu zbiorowego;

2)   takiej nieprawidłowości w organizacji działalności podmiotu zbiorowego, która ułatwiła lub umożliwiła popełnienie czynu zabronionego.

Nieprawidłowość, w organizacji działalności dużego podmiotu zbiorowego, która ułatwiła lub umożliwiła popełnienie czynu zabronionego, według projektu ma polegać na tym, że:

1)   nie zostały określone zasady postępowania na wypadek zagrożenia popełnienia czynu zabronionego lub skutków niezachowania reguł ostrożności;

2)   nie został określony zakres odpowiedzialności organów podmiotu zbiorowego, innych jego komórek organizacyjnych, jego pracowników lub osób uprawnionych do działania w jego imieniu lub interesie;

3)   nie została określona osoba lub komórka organizacyjna, nadzorująca przestrzeganie przepisów i zasad regulujących działalność podmiotu zbiorowego;

4)   osoba lub komórka organizacyjna, nadzorująca przestrzeganie przepisów i zasad regulujących działalność podmiotu zbiorowego nie miała możliwości działania lub została ich pozbawiona;

REKLAMA

5)   organ podmiotu zbiorowego lub osoba fizyczna uprawniona do jego reprezentowania, podejmowania w jego imieniu decyzji lub sprawowania nadzoru, w związku z jej działaniem w interesie lub na rzecz tego podmiotu, wiedział o nieprawidłowości w organizacji, która ułatwiła lub umożliwiła popełnienie czynu zabronionego.

Dokonując oceny ww. nieprawidłowości, bierze się pod uwagę rozmiar i przedmiot działalności podmiotu zbiorowego. W tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę na pewien brak konsekwencji Ministerstwa. Zapis, że „bierze się pod uwagę rozmiar” miałby sens gdyby te zasady dotyczy wszystkich przedsiębiorstw a nie tylko największych.

Zgodnie z projektem nowelizacji duży podmiot zbiorowych nie poniesie odpowiedzialności na powyższych zasadach, jeżeli pomimo spełnienia warunku odpowiedzialności, o którym mowa powyżej wykaże, że wszystkie organy i osoby uprawnione do działania w jego imieniu lub interesie zachowały należytą staranność wymaganą w danych okolicznościach w organizacji działalności tego podmiotu oraz w nadzorze nad tą działalnością.

Czyli tak jak w poprzednich projektach, podmioty zbiorowe (w tym przypadku duże) ma zwalniać z odpowiedzialności wdrożenie skutecznego i efektywnego systemu zarządzania zgodnością (Compliance).

Czy projekt nowelizacji UOPZ proponuje jeszcze jakieś zmiany w zakresie odpowiedzialności dużych podmiotów?

Projekt nowelizacji proponuje też zwiększenie wysokości pieniężnych orzekanych od dużych podmiotów. Co do zasady wobec podmiotu zbiorowego sąd ma orzekać karę pieniężną w wysokości od 10 000 do 5 000 000 złotych, a wobec dużego podmiotu od 10 000 do 30 000 000 złotych albo do wysokości 3% przychodu osiągniętego w roku obrotowym, w którym popełniono czyn zabroniony będący podstawą odpowiedzialności podmiotu zbiorowego.

Dlaczego Ministerstwo proponuje  utworzenie nowej kategorii dużych podmiotów?

Przyznam się szczerze, że nie wiem. Ale sam pomysł oceniam negatywnie. Na Polskim rynku funkcjonuje  ponad 2 miliony przedsiębiorstw, z czego  3290 zatrudnia co najmniej 250 pracowników i ich roczny obrót przekracza 50 mln euro. Czyli jeszcze mniej przedsiębiorstw zatrudnia 500 pracowników i ich roczny obrót przekracza 100 mln euro. Często też korporacje zatrudniające więcej niż 500 pracowników i mające roczny obrót przekraczający 100 mln euro robią to w ramach grup kapitałowych, w których pojedyncze spółki należące do grupy nie zatrudniają tylu pracowników i nie mają takich przychodów.

Obecny projekt nowelizacji spowoduje, że UOPZ będzie skuteczny wobec góra paru promili przedsiębiorców, natomiast wobec ponad 99% przedsiębiorców UOPZ nadal będzie nieskuteczna.

Jak pisałem ostatnio, dobrze, że Ministerstwo wróciło do tematu nowelizacji UOPZ, szkoda, że nie oparło się bardziej na projekcie skierowanym w 2019 r. do Sejmu.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

    W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

    Z jakimi objawami jechać na SOR, a kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?

    Pacjenci często zastanawiają się, z jakimi objawami mogą jechać na SOR, a kiedy zgłosić się na NiŚOZ. W artykule postaramy się rozwiać te wątpliwości. 

    Rok 2023 był rekordowy pod względem skali strat gospodarczych spowodowanych przez katastrofy naturalne

    W 2023 r. 398 globalnych katastrof naturalnych wyrządziło szkody w wysokości 380 mld dolarów. Najbardziej kosztowne okazały się silne trzęsienia ziemi i gwałtowne burze. Ubiegły rok był najgorętszym rokiem w historii z „bezprecedensowymi anomaliami cieplnymi” i rekordowymi wartościami odnotowanymi w 24 krajach i terytoriach. 

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa. "Czy można rolnikom zapewnić opłacalne ceny, czy Krajowa Grupa Spożywcza będzie pomagała w stabilizacji rynków rolnych" - to pytania, na które ma odpowiedzieć dzisiejsze posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich - poinformował jej przewodniczący Jan Krzysztof Ardanowski.

    REKLAMA

    Zmiany w KRS 2024 - rząd Tuska przyjął projekt nowelizacji

    Na posiedzeniu 20 lutego 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS), przygot4owany przez Ministra Sprawiedliwości. 

    Podwyżki dla nauczycieli w 2024 roku - rozporządzenie podpisane i opublikowane. Wchodzi w życie 22 lutego ze skutkiem od 1 stycznia

    W dniu 20 lutego 2024 r. Minister Edukacji oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podpisały rozporządzenie określające minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Już 21 lutego rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw. Wynagrodzenie nauczycieli początkujących rośnie o 33%, a w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych wzrost wynosi 30%. Podpisane rozporządzenie skierowano do publikacji w Dzienniku Ustaw. Wzrost wynagrodzeń jest możliwy z powodu zwiększenia subwencji oświatowej.

    Ile jest osób w kryzysie bezdomności w Polsce? W nocy z 28 na 29 odbędzie się liczenie

    Ile jest w Polsce osób w kryzysie bezdomności? Dokładne szacunki nie są znane. Ostatnie badanie miało miejsce w 2019 r. W tym roku, w nocy z 28 na 29 lutego w całej Polsce zostanie przeprowadzone liczenie osób w kryzysie bezdomności. 

    Podwyżki w budżetówce 2024. Komu +10%,+20% a nawet +47%? Wyższe kwoty wynagrodzenia zasadniczego w kategoriach zaszeregowania [projekt rozporządzenia]

    W dniu 20 lutego 2024 r. został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniający rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych państwowych jednostkach budżetowych. Jakie podwyżki wynikają z tego projektu? O ile wzrosną wynagrodzenia?

    REKLAMA

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana 27 lutego, tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę"

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana w dniu 27 lutego 2024 roku, odbędzie się tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę". Tak zapowiadają strajkujący rolnicy, którzy chcą m.in. żeby rząd zadeklarował wycofanie się z Zielonego Ładu.

    Badania naukowe: Nadmiar białka w diecie szkodzi tętnicom. To wyższe ryzyko miażdżycy

    Spożywanie zbyt dużych ilości białka zwiększa ryzyko miażdżycy. Winę za to ponosi aminokwas leucyna – informuje pismo “Nature Metabolism”. Odkryty przez naukowców z University of Pittsburgh School of Medicine mechanizm molekularny sprawia, że nadmierna ilość białka w diecie może zwiększać ryzyko miażdżycy.

    REKLAMA