REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Whistleblowing – czwarty projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Whistleblowing – czwarty projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa
Whistleblowing – czwarty projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa
Media

REKLAMA

REKLAMA

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawiła się kolejna wersja projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa z dnia 13 grudnia 2022 r.

Kogo dotyczy ustawa o sygnalistach? Dlaczego tak dużo się o niej pisze?

Według danych z uzasadnienia następujące podmioty:

REKLAMA

  1. będą miały obowiązek utworzenia wewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń:
  1. duże przedsiębiorstwa (podmiot prywatny) – 4266 podmiotów
  2. średnie przedsiębiorstwa (podmiot prywatny) – 27263 podmiotów
  3. małe przedsiębiorstwa działające w sektorze finansowym (podmiot prywatny)  – 1 242 podmiotów
  4. mikro przedsiębiorstwa działające w sektorze finansowym (podmiot prywatny) - 122 102 podmiotów
  5. podmioty sektora publicznego zatrudniające co najmniej 50 pracowników - 12 678 podmiotów
  6. podmioty sektora publicznego, z wyłączeniem urzędów lub jednostek organizacyjnych gminy liczącej mniej niż 10 000 mieszkańców.
  1. będą miały obowiązek utworzenia zewnętrznego kanału zgłoszeń
  1. naczelne i centralne organy administracji rządowej – około 120 podmiotów
  2. Państwowa Inspekcja Pracy
  3. Komendant Wojewódzki Policji
  4. Prokuratura
  5. terenowe organy administracji rządowej
  6. organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego - 2 807 podmiotów (2477 gmin + 314 powiatów + 16 województw)
  7. regionalne izby obrachunkowe
  8. Komisja Nadzoru Finansowego
  9. inne organy państwowe
  1. będą miały prawo do zgłaszania naruszeń i ochrony: potencjalnie 16,78 miliona osób.

REKLAMA

Pamiętajmy też, że prawie 3,5 miliona przedsiębiorców i tysiące podmiotów publicznych będzie mogło utworzyć wewnętrzne kanały dokonywania zgłoszeń. Należy zwrócić uwagę, że nawet jeśli tego nie zrobią może do nich wpłynąć zgłoszenie i będą zobowiązani nim się zająć oraz chronić sygnalistę.

Ustawa potencjalnie więc dotyczy wszystkich. Ponadto pamiętajmy, że celem tej ustawy jest walka z nadużyciami i naruszeniami prawa oraz ochrona osób, które widząc naruszenie prawa reagują, a nie odwracają wzrok i udają, że nie widzą.

Jakie zmiany zaszły w projekcie ustawy dotyczącej sygnalistów?

Największe zmiany są w zakresie zgłoszeń zewnętrznych.

Rzecznik Praw Obywatelskich przestał był „głównym” organem do przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych (obok innych organów publicznych). Pozostała zasada, że każdy organ publiczny jest zobowiązany do przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych. Natomiast mamy pięć nowości w zgłoszeniach zewnętrznych, tj.:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  1. w przypadku gdy  zgłaszający nie może określić organu publicznego właściwego do przyjęcia zgłoszenia, zgłoszenie może być dokonane do Państwowej Inspekcji Pracy. Przyznam się szczerze, że nie rozumiem dlaczego, zwłaszcza, że system zgłoszeń nie obejmuje obligatoryjnie zgłoszeń o naruszeniu praw pracowników, w tym zgłoszeń mobbingu czy dyskryminacji,
  2. jeżeli Sygnalista zgłasza naruszenie prawa, które może stanowić przestępstwo, powinien je zgłosić właściwemu komendantowi wojewódzkiemu (stołecznemu) Policji,
  3. jeżeli Sygnalista zgłasza naruszenie prawa, dotyczące stosowania aktów Unii Europejskiej, interesów finansowych Unii lub podatku od osób prawnych, które może stanowić przestępstwo:

1) przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej;

2) związane z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych;

3) dotyczące mienia wielkiej wartości, grożące szkodą wielkiej wartości lub taką szkodę powodujące;

4) łapownictwa i płatnej protekcji,

5) prania pieniędzy;

6) fałszowania oraz obrotu fałszywymi pieniędzmi, środkami lub instrumentami płatniczymi;

7) fałszowania faktur oraz posługiwania się takimi fakturami;

- może je zgłosić także do prokuratora.

Zastanawiam się, a co ze zgłaszaniem innych przestępstw? Według mnie też powinna być możliwość ich zgłaszania Prokuraturze.

  1. na żądanie sygnalisty organ publiczny wydaje zaświadczenie, w którym potwierdza, iż zgłaszający podlega ochronie określonej w przepisach ustawy. A  jak zgłosi anonimowo to dostanie in blanco?
  2. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed organami publicznymi w sprawie zgłoszeń zewnętrznych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Reszta zmian to już raczej kosmetyka, np. zmniejszenie lub zwiększenie kar w przepisach karnych.

Jakie rzeczy powinny być według Pana poprawione w projekcie  ustawy o sygnalistach?

Długo mógłbym wymieniać, ale takie najważniejsze, według mnie rzeczy to:

  1. podmioty i organy publiczne powinny obligatoryjnie przyjmować zgłoszenia o każdym naruszeniu prawa, które może stanowić przestępstwo lub wykroczenia lub naruszenia praw pracowniczych, w tym o mobbingu lub dyskryminacji,
  2. co najmniej jeden kanał zgłoszeniowy powinien zapewniać anonimowość,
  3. powinno być jasno zapisane, ze zgłoszenia ustne to zgłoszenia bezpośrednio u wskazanej osoby lub zgłoszenia telefoniczne lub za pomocą innego  systemu komunikacji głosowej,
  4. umożliwienie podmiotom zlecanie na zewnątrz nie tylko przyjmowania zgłoszeń ale też prowadzenia działań następczych w tym postępowań wyjaśniających,
  5. umożliwienie grupom kapitałowym, spółkom powiązanym, urzędom lub jednostkom organizacyjnym w ramach jednej gminy (powiatu lub województwa) lub kilku gmin lub powiatom tworzenia i utrzymywania jednego systemu przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych.

Jakie widzi Pan największa ryzyka wynikające z obecnej treści projektu ustawy o sygnalistach?

REKLAMA

Celem Dyrektywy o ochronie sygnalistów oraz projektowanej ustawy jest wdrożenie i utrzymanie
w podmiotach z sektora publicznego i z sektora prywatnego skutecznych, efektywnych i bezpiecznych systemów do przyjmowania zgłoszeń o naruszeniach, podejmowania działań następczych (w tym wyjaśniających) oraz ochrona sygnalistów. Natomiast ustawodawca wymaga ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych i karze za brak jej ustanowienia lub ustanowienie z istotnym naruszeniem wymogów wynikających z ustawy.

Istnieje duże ryzyko, że podmioty ustalą procedurę i odłożą ją na półkę, zamiast wdrożyć i utrzymywać skuteczne systemy. Osobiście uważam, że pozorny lub nieskuteczny system do przyjmowania zgłoszeń o naruszeniach, podejmowania działań następczych (w tym wyjaśniających) oraz ochrona sygnalistów może być bardziej niebezpieczny dla tych podmiotów i ich kierownictwa niż brak systemu czy brak procedury. Za brak procedury grozi grzywna i to orzekana według przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Natomiast pozorność lub nieskuteczność systemy może skutkować między innymi odpowiedzialnością karną kierownictwa podmiotu, w tym długookresową karą pozbawienia wolności.

Na zakończenie, chciałbym zauważyć, że cieszy że ministerstwo kolejny raz uwzględniło część uwag ekspertów. Nadal eksperci mają szereg uwag do projektu ustawy – czasami sprzecznych, np. część ekspertów jest za wprowadzeniem wymogu, aby co najmniej jeden kanał zgłoszeniowy był anonimowy, a inni są przeciwko. Mam jednak nadzieję, że w trakcie prac na projektem ustawy, uda się ten projekt jeszcze trochę poprawić i w końcu Sygnaliści będą w Polsce skutecznie chronieni.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Doradca Prezydenta RP: kontrolę nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE

    Profesor Andrzej Waśko, doradca prezydenta RP, przewodniczący Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania, odnosząc się do "Europejskiego obszaru edukacji" podkreślił, że polityka oświatowa, która dotąd była powierzona kompetencji rządów krajowych, stanie się częścią polityki unijnej. Zwrócił uwagę, że kontrole nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE.

    Min. Siekierski: KE narzuciła nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu; musimy zrozumieć protesty rolników. 27 lutego posiedzenie unijnej rady ministrów w Brukseli. 29 lutego rozmowy z rolnikami w Ministerstwie

    Komisja Europejska narzuciła zbyt duże, nieracjonalne, kosztowne wymogi Zielonego Ładu, które miały służyć środowisku, przeciwdziałać zmianom klimatu, a w rzeczywistości doprowadziły do bankructwa wielu gospodarstw - oświadczył w 26 lutego 2024 r. na konferencji prasowej w Brukseli minister rolnictwa RP Czesław Siekierski. Wcześniej tego samego dnia, jeszcze będąc w Polsce w czasie konferencji prasowej kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, minister Siekierski powiedział: Musimy zrozumieć protesty rolników i o to będę zabiegał na jutrzejszym posiedzeniu unijnej rady ministrów w Brukseli.

    KPO 2024. Polska nie dostanie wszystkich pieniędzy? Ekspert: 43 inwestycje i ich refinansowanie zagrożone. Konieczna rewizja polskiego KPO

    Zdaniem Łukasza Kościjańczuka, eksperta firmy doradczej CRIDO, ok. 43 inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (z 56 zaplanowanych) może nie zostać zrealizowanych do 31 sierpnia 2026 r, co oznacza, że Polska nie otrzyma refinansowania z UE. Dlatego niezbędna jest rewizja KPO, która - jak oszacował ekspert - może objąć nawet połowę planowanych przedsięwzięć.

    D. Tusk odblokował unijne pieniądze na polskie KPO [137 mld euro, 600 mld zł]. W przyszłym tygodniu dwie ważne decyzje. von der Leyen: Razem będziemy bronić praworządności w całej Europie

    Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo w piątek 23 lutego 2023 r. rozmawiali w Warszawie z premierem Tuskiem. Przewodnicząca KE poinformowała po spotkaniu, że w przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje ws. funduszy europejskich dla Polski. Uwolnią one do 137 mld euro z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy.

    REKLAMA

    PFRON: Od 1 marca wnioski o samochody dla osób niepełnosprawnych. Dopłata 80% od 150 000 zł albo 85% od 130 000 zł

    Maksymalna wartość samochodu objęta wsparciem wynosi 300 000 zł (osoba niepełnosprawna jest kierowcą) albo 230 000 zł (opiekun jest kierowcą). Muszą to być samochody dostosowane do potrzeb osób korzystających w poruszaniu się wózkiem inwalidzkim.

    Depresja nie wybiera. Ale na dobrostan psychiczny może wpłynąć dieta albo... pies

    23 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją. To dobra okazja do tego, aby przypomnieć sobie, że ta choroba może dotknąć każdego. Gdzie szukać pomocy? Jak poprawić swój dobrostan psychiczny? 

    Uposażenia żołnierzy zawodowych w 2024 roku [Tabela stawek]. Będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową

    W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zostały określone te stawki ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie weszło w życie 21 lutego 2024 r. Od 1 kwietnia 2024 r. będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową żołnierzy zawodowych.

    Będzie zakaz sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Już 64% młodzieży miało do czynienia z takimi papierosami

    Aż 64 proc. młodych ludzi miało kontakt z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Czy wkrótce to się skończy? Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała w środę, że może rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. 

    REKLAMA

    Zakaz sprzedaży e-papierosów jednorazowych. I.Leszczyna: Zielone światło od Donalda Tuska dla zmiany przepisów

    W dniu 21 lutego 2024 r. Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała, że może już rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Dodała, że chciałaby jak najszybszej ścieżki, bo aż 64 procent młodych ludzi miało z nimi kontakt.

    Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

    W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

    REKLAMA