Whistleblowing – nowy projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa

Czy wiadomo kiedy ustawa mająca chronić sygnalistów wejdzie w życie?

Niestety nikt nie wie kiedy projekt zostanie przekazany do parlamentu i jak sprawnie przebiegnie proces legislacyjny.

Warto jednak zauważyć, że według najnowszej wersji ustawa chroniąca Sygnalistów wejdzie w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Następnie podmioty publiczne, organy publiczne, podmioty prywatne, na rzecz których wykonuje pracę co najmniej 250 osób lub podmioty prawne wykonujące działalność w zakresie usług, produktów i rynków finansowych oraz zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, bezpieczeństwa transportu i ochrony środowiska będą miały 1 miesiąc od dnia wejścia w życie ustawy na realizację obowiązku ustalenia procedury wewnętrznej przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych.

W sumie podmioty będą miały 3 miesiące na przygotowanie ochrony sygnalistów, czy to dużo czy mało?

Na napisanie procedury regulującej przyjmowanie zgłoszeń od sygnalistów nie jest to mało czasu. Mimo tego, że pozostał obowiązek konsultacji jej z organizacjami związkowymi i powinien on trwać nie krócej niż 7 dnia i nie dłużej niż 14 dni.

Celem jednak tej ustawy jest wdrożenie systemu przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych oraz ochrona sygnalistów. A na to 3 miesiące to już mało czasu. Zwłaszcza, że teoretycznie sygnalista jest chroniony przed działaniami odwetowymi od dnia wejścia ustawy w życie (2 miesiące) a nie od wejścia w życie procedury wewnętrznej.

Czy wszystkie urzędy i jednostek organizacyjnych gminy będą musiały wdrożyć system przyjmowania zgłoszeń wewnętrznych?

Według obecnego projektu ustawy przepisów dotyczących zgłoszeń wewnętrznych nie stosuje się do  urzędów lub jednostek organizacyjnych gminy liczącej mniej niż 10 000 mieszkańców.

Z wykładni językowej wynika też, że podmiot prawne (tj. podmiot  publiczny lub podmiot prywatny) na rzecz którego wykonuje pracę mniej niż 50 osób, może ustalić procedurę wewnętrzną ale nie musi.

Czy pojawiła się definicja podmiotu publicznego w projekcie ustawy dotyczącej sygnalistów?

Owszem, mamy w nowym projekcie ustawy definicję legalną podmiotu publicznego.  Według nowego projektu ustawy przed podmiot publiczny należy rozumieć podmiot wskazany w art. 3 ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego tj.:

1. jednostki sektora finansów publicznych
2. inne państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej;
3. inne osoby prawne, utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, jeżeli podmioty, o których mowa w tym przepisie, oraz podmioty, o których mowa w pkt 1 i 2, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio albo pośrednio przez inny podmiot:
   1. finansują je w ponad 50% lub
   2. posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub
   3. sprawują nadzór nad organem zarządzającym, lub
   4. mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego;
4. związki podmiotów, o których mowa w pkt 1-3;
5. inne niż określone w pkt 1-4 podmioty, które:
   1. wykonują jeden z rodzajów działalności sektorowej, o której mowa w Prawie zamówień publicznych
   2. działają w charakterze podmiotów świadczących usługi publiczne w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu
   3. działają w charakterze przewoźników lotniczych
   4. działają w charakterze armatorów Wspólnoty

- na które podmioty, wymienione w pkt 1-4, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio lub pośrednio przez inny podmiot, wywierają dominujący wpływ, w szczególności posiadają ponad połowę udziałów albo akcji lub posiadają ponad połowę głosów wynikających z udziałów albo akcji lub mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego.

Oczywiście zmian jest dużo więcej. Cieszy że ministerstwo uwzględniło sporą część uwag