REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Więcej swobody w użytkowaniu wieczystym

inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Dzięki ostatniej nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadzono korzystne dla jednostek samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa zmiany dotyczące przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przez organ.

To tylko jedna z wielu zmian w regulacjach użytkowania wieczystego wprowadzonych ustawą z 24 lipca 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie niektórych innych ustaw. Inne reformy dotyczą m.in. procedury ogłaszania o oddaniu w użytkowanie wieczyste, przetargu czy opłat związanych z użytkowaniem wieczystym. Wszystkie te zmiany są bardzo istotne dla określenia obowiązków i kompetencji organów administracji publicznej.

REKLAMA

Obowiązkowe ogłoszenie w Internecie

REKLAMA

Tak jak do tej pory nieruchomości, które mają być przeznaczone do oddania w użytkowanie wieczyste, mają być wyliczone w specjalnym wykazie, który wywiesza się na 21 dni w siedzibie właściwego urzędu oraz podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.

Nowością wprowadzoną dzięki zmianie art. 35 jest obowiązek jego obligatoryjnej publikacji także na stronach internetowych właściwego urzędu. Wiele urzędów stosuje tą praktykę już od kilku lat, ale dopiero w tym roku uzyskała ona charakter obowiązku prawnego.

GSIA OSTRZEGA

Od daty wejścia w życie ustawy powinni o niej pamiętać urzędnicy odpowiedzialni za procedurę oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, ponieważ niezamieszczenie wykazu na stronach internetowych może rodzić posądzenie naruszenia gwarancji jawności obrotu nieruchomościami stanowiącymi własność publiczną.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przetarg, ale czy zawsze?

Ponieważ zgodnie z art. 4 pkt 3b za zbywanie nieruchomości uważa się także oddawanie jej w wieczyste użytkowanie, zmiany wprowadzone nowelizacją dotyczące zbywania nieruchomości odnoszą się wprost również do oddawania jej w użytkowanie wieczyste. W świetle niezmienionego art. 37 ust. 1, oddanie w użytkowanie wieczyste następuje w drodze przetargu. Nie przeprowadza się go jednak od razu, jeżeli istnieją osoby, które na podstawie art. 34 mają pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości. W praktyce dzięki nowelizacji katalog tych osób został nieznacznie poszerzony, a dotyczy to nieruchomości zabudowanych budynkami, w których cele mieszkaniowe nie są celami podstawowymi. Do tej pory pierwszeństwo w nabyciu lokalu mieszkalnego przysługiwało najemcy, jeżeli był to budynek mieszkalny. Dzięki zastąpieniu sformułowania „budynek mieszkalny” pojęciem „dom wielolokalowy”, również najemcy w takim domu przysługiwać będzie pierwszeństwo w nabyciu zajmowanego lokalu.

WAŻNE

Urząd przed przystąpieniem do realizacji procedury przetargowej powinien sprawdzić, czy nie zachodzą okoliczności decydujące o zastosowaniu trybu bezprzetargowego. Zamknięty katalog tych okoliczności znajduje się w art. 37 ust. 2-3 ustawy.

Warto też pamiętać, że w związku ze zmianą art. 38 ust. 2, obok innych dotychczas stosowanych form ogłoszenia o przetargu na zbycie lub oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, należy umieścić je również na stronach internetowych właściwego urzędu. Prócz tego ustawodawca wprowadził pewne zmiany do procedury przetargowej w celu ujednolicenia ustawy z obowiązującym już od trzech lat rozporządzeniem Rady Ministrów z 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości.

Bonifikata od opłaty rocznej

Wiele zmian dotyczy problematyki opłat związanych z użytkowaniem wieczystym. Sejm zdecydował m.in. o zmianie podstawy decydującej o udzieleniu bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jeżeli nieruchomość jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Bonifikatę taką na podstawie art. 74 ust. 1 przed nowelizacją mógł uzyskać użytkownik, który wystąpił z odpowiednim wnioskiem i wykazał, że miesięczny dochód na jednego członka rodziny nie przekraczał 50 proc. średniego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatni kwartał roku poprzedzającego rok, w którym ma być udzielona bonifikata. Po zmianach podstawą wyliczenia będzie 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za cały rok poprzedzający rok, w którym opłata ma być wniesiona. Ze względu na fakt, że opłata za użytkowanie wieczyste jest opłatą roczną, przyjęcie jako podstawy odniesienia wynagrodzenia za cały rok można uznać za uzasadnione. Natomiast nie sposób nie zwrócić uwagi na fakt, że ustawodawca użył pojęcia „przeciętne wynagrodzenie”, choć w tej samej ustawie posługuje się jednocześnie pojęciem „przeciętne miesięczne wynagrodzenia” (art. 1 pkt 68 ustawy nowelizującej, który zmienia art. 191 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zapewne jest to niedopatrzenie legislatora, ponieważ z kontekstu art. 74 ust. 1 wynika, że chodzi tu o przeciętne miesięczne wynagrodzenie.

 

Aktualizacja opłaty rocznej

Istotną zmianą z punktu widzenia interesów użytkownika wieczystego jest wprowadzona w art. 77 ust. 5 ustawy możliwość zaliczenia przez użytkowników wieczystych wartości nakładów poniesionych na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej przy aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego, nawet jeśli poprzednio obowiązujące przepisy uniemożliwiały ich uwzględnienie.

Niższa opłata adiacencka

Z problematyką opłat ponoszonych przez użytkownika wieczystego wiąże się także kwestia tzw. opłat adiacenckich, do których uiszczenia zobowiązany jest użytkownik wieczysty, jeżeli wartość użytkowanej przez niego nieruchomości wzrosła w wyniku podziału, scalenia lub inwestycji w infrastrukturę techniczną. Konieczność poniesienia opłaty adiacenckiej dotyczy tylko tych użytkowników wieczystych, którzy wnieśli jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego. Bowiem w przypadku użytkowników uiszczających opłatę roczną jako świadczenie okresowe zawsze istnieje możliwość dokonania aktualizacji takiej opłaty w trybie art. 77, co stanowi formę waloryzacji nieuiszczonych jeszcze opłat rocznych. Ustawodawca zdecydował się zmniejszyć wysokość maksymalnej opłaty adiacenckiej, jeżeli wartość użytkowanej nieruchomości wzrosła w wyniku podziału dokonanego na wniosek użytkownika wieczystego. Obecnie opłata ta nie będzie mogła przekroczyć 30 proc. różnicy w wartości nieruchomości, a w poprzednim brzmieniu było to 50 proc.

WAŻNE

Po nowelizacji rada gminy przy ustalaniu opłaty adiacenckiej nie będzie mogła przekroczyć dwóch ustalonych progów stawek procentowych:

• 30 proc. - jeśli wartość nieruchomości wzrosła przez jej podział dokonany na wniosek użytkownika,

• 50 proc. - w pozostałych przypadkach, gdy ustawa przewiduje naliczenie opłaty adiacenckiej.

Opłata adiacencka także w naturze

REKLAMA

Zmniejszenie wysokości opłaty adiacenckiej w przypadku podziału dokonywanego na wniosek powinno zachęcić użytkowników wieczystych do występowania z takimi wnioskami. Do tej pory często opłata adiacencka zbiegała się z opłatą planistyczną, jeśli następował wzrost wartości nieruchomości na skutek zmiany lub uchylenia planu miejscowego.

Warto też podkreślić, że przy podziale nieruchomości dokonywanym na wniosek, to osoba mająca w tym interes prawny zobowiązana jest już do pokrycia wszelkich kosztów związanych z podziałem. Często taka osoba, która z góry wniosłaby opłaty roczne za cały okres użytkowania i poniosła jeszcze koszty podziału nieruchomości, nie byłaby w stanie opłacić nawet zmniejszonej opłaty adiacenckiej. Dlatego nowelizacja wprowadza w art. 98a ust. 4 możliwość rozliczenia wspomnianej opłaty lub uregulowania zaległości z tego tytułu przez przeniesienie na rzecz gminy i za jej zgodą prawa do gruntu wydzielonego w wyniku podziału.

Przedterminowe rozwiązanie bardziej korzystne dla gminy

Ważną zmianę wprowadził ustawodawca w kwestii rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem okresu ustalonego w umowie. Wciąż z takim żądaniem może wystąpić właściwy organ (w przypadku nieruchomości wchodzących w skład zasobu jednostki samorządu terytorialnego - wójt, zarząd powiatu lub zarząd województwa), jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z nieruchomości w sposób sprzeczny z ustaleniami umownymi, zwłaszcza jeśli nie dokona jej zabudowy w ustalonym terminie. W razie zaistnienia powyższego przypadku obowiązek organu został ograniczony jedynie do zwrotu sumy wniesionych opłat rocznych za niewykorzystany okres użytkowania wieczystego (nowy ust. 3a art. 33 ustawy). Do tej pory organ zwracał również tzw. opłatę pierwszą, która wynosi 15-25 proc. ceny nieruchomości. Uzasadnienie projektu ustawy wskazuje, że w ten sposób chciano zdyscyplinować użytkowników wieczystych i zmotywować ich do korzystania z nieruchomości w ustalony pierwotnie sposób. Za błąd legislatora można uznać natomiast pozostawienie dotychczasowego zapisu, że rozwiązanie umowy może nastąpić, jeżeli użytkownik korzysta z nieruchomości w sposób sprzeczny z umową, ponieważ z kolei w art. 240 Kodeksu cywilnego mowa jest o oczywistej sprzeczności. W toku stosowania prawa mogą bowiem pojawiać się wątpliwości, czy stosować zapis kodeksowy, mniej rygorystyczny dla użytkownika wieczystego (oczywista sprzeczność z umową sposobu wykorzystania nieruchomości) czy zapis ustawowy, mniej korzystny dla użytkownika wieczystego, który uprawnia do żądania rozwiązania umowy już w razie powstania samej sprzeczności wykorzystania z umową. Na marginesie warto zaznaczyć, że do tej pory orzecznictwo wskazywało, że rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego powinno dotyczyć całej nieruchomości, natomiast w tym roku pojawiło się pierwsze odmienne orzeczenie Sądu Najwyższego (sygn. II CSK/110/07).

Problemu rozliczenia opłaty rocznej dotyczy również nowelizacja art. 71 ustawy. Mianowicie w razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego opłata roczna za rok, w którym nastąpiło wygaśnięcie, ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do czasu trwania użytkowania wieczystego w tym roku. Odnosi się to do wszystkich przyczyn wygaśnięcia użytkowania wieczystego, np. przez rozwiązanie umowy, przekształcenie w prawo własności czy upływ czasu, na jaki umowa była zawarta. Przyjęcie takiej regulacji wynika z uznania przez legislatora, że wyrok Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2004 r. (sygn. III CZP 47/2004) dotyczący rozliczenia opłaty rocznej w przypadku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ma zastosowanie również do innych przyczyn wygaśnięcia zobowiązania.

Więcej pieniędzy dla powiatów

Na koniec rozważań dotyczących kwestii finansowych, warto zauważyć, że dokonano także uściślenia art. 23 ust. 3. Stwierdzał on, że 25 proc. wpływów osiąganych z użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa stanowi dochód powiatu, na terenie którego znajduje się nieruchomość. W wyniku nowelizacji sprecyzowano, że powiatowi przysługuje 25 proc. wpływów z opłat z użytkowania wieczystego, a także z odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności.

KAZIMIERZ PAWLIK

Autopromocja
Radca prawny, adiunkt na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie , dawniej pracownik administracji publicznej, obecnie prowadzi w Krakowie i w Radomiu własną kancelarię radcowską zajmującą się reprezentacją w postępowaniach administracyjnych. Specjalizuje się w zagadnieniach dostępu do informacji publicznej (z tego zakresu obroniona praca doktorska w 2016 r.), planowaniu przestrzennym i prawie budowlanym. Współautor książki Dyplom z Internetu (2015 r.) oraz komentarza do Ustawy o samorządzie gminnym (2015 r.) i autor przeszło trzystu artykułów, głównie z zakresu prawa samorządowego, publikowanych m.in. w „Gazecie Samorządu i Administracji”, „Wspólnocie Mieszkaniowej”, „Inwestorze”, „Sekretarzu i Organizacji Urzędu” oraz „Skarbniku i Finansach Publicznych” czy „Inwestycjach Sektora Publicznego”.

REKLAMA

Źródło: Samorzad.infor.pl

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
To było takie proste? Bloomberg: Polska zagroziła blokadą chińskiego eksportu do UE. Teraz spokojniej na granicy z Białorusią

Prezydent Andrzej Duda podczas niedawnej wizyty w Pekinie zagroził Chinom zablokowaniem kluczowego kolejowego szlaku transportowego do UE, by osłabić kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej – napisała 24 lipca 2024 r. agencja Bloomberga. To może być przyczyna spadku nielegalnych przekroczeń tej granicy w ostatnich tygodniach.

Barszcz Sosnowskiego groźny nie tylko po dotknięciu

Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi) to jedna z roślin groźnych dla zdrowia. Warto wiedzieć, że nie tylko dotykanie jej jest ryzykowne. Niebezpieczne może być przebywanie w jej otoczeniu. Co zrobić, gdy już dojdzie do oparzenia?

Rządowi brakuje pieniędzy na służby: Policję, SG, PSP i SOP. Co z programem modernizacyjnym?

Cały czas mamy sytuację niepełnego pokrycia w budżecie wydatków na służby (chodzi o Policję, Straż Graniczną, Państwową Straż Pożarną i Służbę Ochrony Państwa) - poinformował 23 lipca 2024 r. podczas sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych wiceszef MSWiA Czesław Mroczek. Dodał, że w najbliższym czasie przedstawione zostaną propozycje na kolejne lata.

Przeszło 854 mln zł na Sejm w 2025 r. Podwyżki dla posłów i wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu. Wzrosną też ryczałty na biura poselskie

Budżet Kancelarii Sejmu na 2025 r. ma wynieść 854 mln 258 tys. zł - to ponad 80 mln więcej niż w 2024 roku. W dniu 23 lipca 2024 r. sejmowa komisja regulaminowa, spraw poselskich i immunitetowych pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 rok. Szef Kancelarii Sejmu Jacek Cichocki poinformował, że w 2025 roku nastąpi wzrost wynagrodzeń wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu a także posłów.

REKLAMA

Zmiany w finansowaniu ochotniczych straży pożarnych. Znamy plany ministerstwa

Wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz przekazał, że w resorcie trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia ws. przyznawania rekompensaty pieniężnej oraz wyrównania do wysokości rekompensaty wypłacanej strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej.

Zmiany w wynagradzaniu pracowników samorządowych wchodzą w życie 1 sierpnia 2024 r. Pensje od 4000 zł do 6200 zł

1 sierpnia wejdzie w życie znowelizowane rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Ale na wyższe pensje można liczyć przy pensjach należnych od 1 lipca. 

Polaków ubywa, takie są fakty. Dane GUS pokazują co się dzieje, jest coraz gorzej

Polaków jest coraz mniej. W porównaniu z poprzednim rokiem liczba ludności w Polsce zmniejszyła się o prawie 130 tys. osób. Spadek liczby ludności zanotowano w 14 województwach i w 270 powiatach. Takie dane podał Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Tragiczne dane z weekendu - wypadki i utonięcia

Statystyki z minionego weekendu są zatrważające. W niedzielę w pięciu wypadkach śmiertelnych zginęło 5 osób, łącznie w weekend zginęło 11 osób. 17 osób utonęło.

REKLAMA

Nie żartuj, że masz bombę w walizce, nie zostawiaj bagażu bez opieki. Mandaty są surowe

Pozostawienie na lotnisku bagaży bez opieki staje się plagą. Straż Graniczna od początku czerwca interweniowała już 125 razy. Nałożono mandaty na łączna kwotę 11 tys. zł.

Globalna awaria systemów Microsoft. Czy mamy się czym martwić w Polsce?

Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski uspokaja, że obecnie w Polsce systemy infrastruktury informatycznej działają płynnie. 

REKLAMA