Czy urzędowi gminy można nadać statut?

Rozstrzygnięciem nadzorczym Nr PN-II.4131.33.2018 z dnia 31 stycznia 2018 r. Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie nadania statutu urzędowi gminy.

Powyższy akt nadzoru zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Rada gminy w drodze uchwały nadała statut urzędowi gminy. Podstawą prawną do podjęcia tej uchwały stały się przepisy ustawy o samorządzie gminnym (art. 40 ust. 2 pkt 2 i art. 41 ust. 1) oraz ustawy o finansach publicznych (art. 11 ust. 2).

Powyższe przepisy – zdaniem organu nadzoru – nie mogły stanowić jednak podstawy do podjęcia tego typu uchwały. Jak wskazał bowiem Wojewoda Lubelski, w jego ocenie, w obecnie obowiązujących przepisach prawnych brak jest podstaw do nadawania urzędowi gminy statutu. Zgodnie z zawartym w podstawie prawnej przepisem art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie tej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie organizacji urzędów i instytucji gminnych. Drugi z przywołanych przepisów, tj. art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi z kolei, że  akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Z art. 11 ust. 2 ustawy o finansach publicznych wynika natomiast, że jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności.

Zobacz: Postępowanie administracyjne

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda zaznaczył, że regulacje odnoszące się do urzędu gminy ustawodawca zawarł w art. 33 ustawy o samorządzie gminnym. W ust. 1 tego przepisu wskazano, że wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy. Stosownie natomiast do ust. 2 tego przepisu, organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny, nadany przez wójta w drodze zarządzenia. Tak uregulowana struktura prawna urzędu – zdaniem wojewody – wynika z faktu, że urząd gminy jest aparatem pomocniczym wójta w zakresie realizowania jego obowiązków wykonywanych w imieniu gminy.

Organ nadzoru zauważył przy tym, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o finansach publicznych. Wojewoda powołał się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się, że urząd gminy nie może zostać zaliczony do jednostki budżetowej, o jakiej stanowi przepis art. 11 ustawy o finansach publicznych. Urząd gminy funkcjonuje bowiem z samej istoty funkcjonowania gminy i nie ma możliwości jego likwidacji takiej, jak jednostki budżetowej.

Polecamy: Zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego

Mając powyższe na uwadze, Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie nadania statutu urzędowi gminy.

Mateusz Karciarz

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant na WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl