Tematy - Finanse publiczne, Finanse

Absurdalny i nieefektywny fiskalizm i trwonienie publicznych pieniędzy to najważniejsze symptomy końca epoki III Rzeczypospolitej – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Zdaniem Profesora czasy III RP dobiegają końca i czas pomyśleć o Czwartej Rzeczypospolitej rządzonej w interesie jej obywateli oraz dla dobra publicznego. Bo na obecną wersję ustroju po prostu nas już nie stać.

Choć łączna pula środków dla samorządów w ramach programu ochrony ludności i obrony cywilnej na 2027 r. wzrośnie, większość województw otrzyma mniejsze finansowanie. MSWiA zapowiada korektę – podaje w poniedziałek „DGP”.

Od 1 lipca 2026 r. jednostki sektora finansów publicznych muszą udostępniać informacje o umowach w Centralnym Rejestrze Umów JSFP. Bez konta w systemie nie wypełnisz tego obowiązku. Czasu już nie ma, bo termin właśnie nadszedł – sprawdź szybko, jak założyć konto, kogo dotyczy obowiązek i jakie umowy musisz zgłaszać. MF przypomniało o tym ostatnio w komunikacie z 23.06.2026 r.

MF opublikowało raport po pierwszym roku działania reformy finansów samorządów. Gminy, miasta, powiaty i województwa dostały łącznie o 53,3 mld zł więcej niż dostałyby według starych zasad. Reforma zmieniła sposób finansowania samorządów – odtąd głównym źródłem pieniędzy jest PIT od mieszkańców, nie subwencje. Ale eksperci MF przyznają: system wymaga poprawek. Co działa i jakie będą zmiany w 2027?

Czym jest korupcja i jakie jest ryzyko z tym związane dla księgowego jednostki sektora finansów publicznych? Na czym polega nepotyzm, kumoterstwo i konflikt interesów? Jakie kary grożą za korupcję i jaką księgowy może ponieść odpowiedzialność karną, cywilną i pracowniczą i za naruszenie dyscypliny finansów publicznych? Jak się zachować w sytuacji korupcyjnej i jakie są okoliczności łagodzące? Jakie mechanizmy psychologiczne sprzyjają korupcji? Wyjaśnia dr Marcin Piątek, były wieloletni pracownik administracji publicznej - kontroler finansów publicznych, mienia publicznego oraz zamówień publicznych.

1 września wejdzie w życie program „Maluszkowe”, zakładający jednorazowe wypłaty, od 1 do 10 tys. zł, z tytułu urodzenia kolejnych dzieci lub wieloraczków w Sosnowcu. Wojewoda śląski Marek Wójcik opublikował już stosowną uchwałę w dzienniku urzędowym województwa.

Gmina Choroszcz potwierdziła najwyższe standardy zarządzania publicznymi pieniędzmi. Anna Radziszewska, skarbnik gminy, zajęła III miejsce w prestiżowym ogólnopolskim rankingu „Skarbnik Samorządu 2026” w kategorii gmin miejsko-wiejskich.

Reforma finansowania samorządów sprawiła, że największe wzrosty dochodów odnotowały gminy, które będą się najsilniej wyludniać – wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Zmiany w finansowaniu samorządów mogą łagodzić skutki procesów demograficznych - zauważono.

Planowanie budżetowe na 2027 rok odbędzie się na nowych zasadach, czyli na podstawie przepisów wykonawczych uchwalonych na mocy zmienionego upoważnienia ustawowego. Dla działów księgowych jednostek budżetowych będzie to prawdziwa rewolucja w ich codziennej pracy i już dziś szykują się do wdrożenia zmian, choć na razie znamy tylko postanowienia projektu rozporządzenia.

Rada Ministrów przyjęła 3 lutego 2026 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten zawiera przepisy mające na celu wdrożenie rozwiązań zmierzających do realizacji kamienia milowego A2aG w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).Wprowadza in. większą przejrzystość finansów państwa, w tym w zakresie planowania wydatków oraz skuteczniejsze i bardziej racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi. Nowe rozwiązania realizują uzgodnienia zawarte z Komisją Europejską.

Mroźna i obfita w śnieg zima stała się testem odporności finansowej i jakości zarządzania samorządów. Czy test został zaliczony?

Grudzień to dla samorządów okres wzmożonej organizacji jarmarków, iluminacji, koncertów oraz wydarzeń integracyjnych. Choć takie inicjatywy są w pełni dopuszczalne, gminy muszą pamiętać, że dla organów nadzoru – RIO czy NIK – kluczowe jest nie to, czy dekoracje podobają się mieszkańcom, lecz czy ich finansowanie ma jasną podstawę prawną i zostało właściwie udokumentowane. Mec. Bartłomiej Tkaczyk, specjalista ds. obsługi samorządów i partner w kancelarii LEGALLY.SMART, przypomina najważniejsze zasady bezpiecznego planowania, a także realizowania świątecznych wydatków.

Pierwszy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej jest wdrażany już w latach 2025–2026. Następne będą miały charakter planów czteroletnich. Co jest podstawą finansowania tych zadań?

Nie czekaj, aż szpital trafi na OIOM finansów. Nowa ustawa nakazuje program naprawczy dopiero po stracie przekraczającej 1%, ale kto zwleka do tego momentu, ryzykuje terapię przymusową. Dyrektor, który wcześniej sięgnie po narzędzia „pre-naprawcze”, ma szansę poprawić wynik własnym tempem, bez ustawowej kroplówki i kwartalnych raportów. Nowe przepisy dotyczące programów naprawczych w publicznych podmiotach leczniczych komentuje adwokat Grzegorz Prigan.

Zadłużenie Polski w 2025 r. - trzeba społeczeństwu powiedzieć prawdę. Trzeba zmienić myślenie i zamiast ograniczać wydatki zastanowić się nad podwyżkami podatków. Nie dlatego, że ktoś lubi wysokie podatki, ale dlatego, że brak działań teraz, szczególnie tych niepopularnych – będzie nas kosztować znacznie więcej, niż podjęcie tych działań.

Finanse samorządów to temat, który wraca w debacie publicznej regularnie. Ostatnie lata przyniosły jednak szczególnie istotne zmiany – od wprowadzenia Polskiego Ładu, po ustawę z października 2024 roku, która znacząco przeorganizowała sposób zasilania budżetów gmin, powiatów i województw. O tym, co w praktyce oznacza nowy model finansowania, mówił podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu prof. Paweł Felis ze Szkoły Głównej Handlowej.

A gdyby tak zastąpić 800+, babciowe, zasiłki opiekuńcze, rentę socjalną i inne świadczenia jednym uniwersalnym świadczeniem, które otrzymywałby każdy obywatel w wieku produkcyjnym? O co chodzi o idei dochodu podstawowego i ile by taki program kosztował? Rozmówcą Piotra Nowaka w programie Gość Infor.pl był dr Maciej Szlinder, ekonomista, filiozof, prezes Polskiej Sieci Dochodu Podstawowego.

Stereotypy płciowe, nierówność wynagrodzeń, trudność z pogodzeniem życia rodzinnego i zawodowego - takie bariery dostrzegają kobiety pracujące w sektorze finansów. Mężczyźni mają na ten temat inne zdanie. Przedstawiamy raport.

O ile wzrosło miesięczne utrzymanie studenta? Jaki procent studentów bierze pod uwagę rezygnację z kształcenia z przyczyn materialnych? Na jaką kwotę średnio zadłużony jest student?

Finanse publiczne. Polacy znają pojęcia budżetu państwa, inflacji, deficytu czy długu. Nie rozumieją jednak mechanizmów rządzących finansami publicznymi. Czy raport opracowany przez Instytut Finansów pokazujący, w jaki sposób państwo finansuje swoje działania poszerzy tę wiedzę?

Polski system zdrowia skrytykowany – jakie są zastrzeżenia? Według analizy prof. Johna Yfantopoulosa z greckiego Instytutu Badań Polityczno-Ekonomicznych i Społecznych IPOKE, polska opieka zdrowotna należy do najbardziej niedofinansowanych w UE. Dlatego koszty ponoszone przez pacjentów są bardzo wysokie, a 2/3 z nich dotyczy leków. Czy da się poprawić rentowność systemu zdrowia?

Na onkologię i szpitale przeznaczone zostanie dodatkowe 1,6 mld zł - zapowiedział w czwartek minister zdrowia Adam Niedzielski. 279 mln z tej kwoty zasili onkologię, a 1,3 mld trafi do szpitali, głównie powiatowych.

Ustawa budżetowa na 2023 r. została 3 lutego podpisana przez prezydenta Andrzeja Dudę. Budżet zakłada dochody na poziomie 604,5 mld zł, wydatki nie większe niż 672,5 mld zł oraz deficyt, który nie powinien przekroczyć 68 mld zł.

Zapraszamy na praktyczne webinarium „Rejestr umów - nowy obowiązek JSFP” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 6 czerwca 2022 roku. Polecamy!

OPIS NIEPRAWIDŁOWOŚCI: Rada gminy postanowiła przyjąć na sesji rady gminy specjalną uchwałę w sprawie przekazania środków finansowych na Fundusz Wsparcia Oddziału Straży Granicznej z przeznaczeniem na zakup wyposażenia dla funkcjonariuszy Straży Granicznej. W założeniu radnych ma to wspomóc jednostki Straży Granicznej; co jest rzeczą niezbędną w obliczu aktualnego kryzysu na Ukrainie, a co w części dotyczy także interesów Polski.

W realizację pomocy obywatelom Ukrainy w znaczny sposób zostały zaangażowane jednostki samorządu terytorialnego. Jakie mechanizmy prawne rekompensują samorządom ponoszone na ten cel wydatki?

Centralny rejestr umów - od 1 lipca 2022 r. jednostki sektora finansów publicznych będą przekazywały do centralnego rejestru umów, szereg danych dotyczących m.in. pracowników instytucji publicznych oraz umów zawieranych przez urzędy (w tym umów o pracę zawartych z osobami pełniącymi funkcje publiczne). Same umowy nie będą przekazywane. Chodzi o niektóre informacje z umów.

Rejestr umów JSFP. Od 1 lipca 2022 r. zostanie utworzony rejestr umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych. Kto nie wykonuje lub nie dopuszcza do wykonania obowiązku prowadzenia, aktualizacji, udostępnienia lub wprowadzania danych do rejestru umów, albo podaje w nim nieprawdziwe dane, będzie podlegał grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

4 mld zł dla JST na inwestycje wodno-kanalizacyjne. Pieniądze trafią do gmin jeszcze w tym roku.

Finanse samorządów w 2022 roku. Ministerstwo Finansów przedstawia zestawienie dochodów po wprowadzeniu Polskiego Ładu.

Polski Ład zmniejszy dochody budżetu państwa i samorządów. By temu przeciwdziałać, rząd wdraża działania wzmacniające ich finanse. To przede wszystkim gwarancja dochodów, wzmocnienie inwestycji i dodatkowe 8 mld zł w tym roku.

Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

Nowy Ład a finanse samorządów. Zaprezentowany w ostatnią sobotę nowy program społeczno-gospodarczy przewiduje między innymi podniesienie kwoty wolnej. To oznacza mniejsze wpływy do samorządów z PIT. O jakich kwotach mowa i czego obawiają się samorządy?

Ministerstwo Finansów opublikowało projekt nowelizacji ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, przewidujący nowe obowiązki i sankcje. Obowiązkowe ma być np. informowanie o umowach, przekraczających 10 tys. zł.

Złamanie przepisów dot. zamówień na udzielanie świadczeń zdrowotnych będzie stanowiło naruszenie dyscypliny finansów publicznych - przewiduje projekt, nad którym pracuje resort finansów, funduszy i polityki regionalnej.

Jak na tle innych krajów polscy nastolatkowie radzą sobie jeśli chodzi o kwestie związane z finansami? Rzecznik Finansowy przeanalizował wyniki badania PISA.

Wielomiliardowe wsparcie uruchamiane w ramach kolejnych odsłon Tarczy Antykryzysowej nie powinno być jedyną odpowiedzią państwa polskiego na kryzys gospodarczy wywołany pandemią koronawirusa. Warto sięgać do historii i z niej czerpać naukę, jakich narzędzi użyć do tego, by wykorzystać trudniejsze czasy do modernizacji kraju i przywrócenia gospodarce ścieżki wzrostu gospodarce. W ocenie Instytutu Staszica polskie władze powinny skorzystać z zagranicznych doświadczeń w zakresie finansowania inwestycji infrastrukturalnych. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że unijne źródła finansowania nie mogą być traktowane jako jedyne albo kluczowe w wieloletniej perspektywie.

Wydany w 2019 roku wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodne z Konstytucją RP przepisy o rozliczaniu gmin z części wyrównawczej, równoważącej i regionalnej subwencji ogólnej oraz o tzw. janosikowym, wymusił zmianę przepisów. Nowe regulacje obowiązują od stycznia 2020 roku.

Samorządom w związku z epidemią koronawirusa brakuje pieniędzy. Wprowadzają cięcia w oświacie, m.in. ograniczając zajęcia dodatkowe czy też skracając czas pracy świetlicy.

Podkarpacki Bank Spółdzielczy z siedzibą w Sanoku znalazł się w kłopotach z uwagi na złe zarządzanie (nietrafione kredyty). 34 podkarpackie samorządy, które prowadziły w tym banku swoje rachunki (obowiązkowo muszą prowadzić rachunki w lokalnych bankach), nie miały pieniędzy na realizację ustawowych zadań. Bankowy Fundusz Gwarancyjny podjął bowiem decyzję o restrukturyzacji która pozbawiła ich 43% środków finansowych zgromadzonych w tym banku. Samorządy wystąpiły więc z apelem do Premiera o pomoc, a RPO otrzymał to pismo w kopii.

Wykonawca uczestniczący w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zobowiązany jest wykazać, że spełnia określone przez zamawiającego warunki udziału w postępowaniu. Powyższe może nastąpić m.in. poprzez skorzystanie z zasobów podmiotów trzecich na zasadach określonych w art. 22a P.z.p. Kwestie problemowe ujawniają się w momencie w którym potencjał podmiotu trzeciego okazuje się niewystarczający.

Czy faktury wystawiane naszym odbiorcom na media według szczegółowego rozliczenia na podstawie faktur źródłowych (np. z wodociągów czy za energię elektryczną) można księgować jako zmniejszenie wydatków, czy raczej jako dochód?

Samorządowcy na akcję „Zima” od kilku lat mają zarezerwowane podobne środki finansowe. Łagodniejsze zimy wbrew pozorom nie oznaczają niższych wydatków. Najdroższe jest utrzymanie dróg. Szacując koszty i rezerwując środki różne miasta przyjmują różne strategie.

Fundusze Norweskie to bezzwrotna pomoc zagraniczna przyznana przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię kilkunastu państwom Europy Środkowej i Południowej oraz krajom bałtyckim. O co w 2020 r. mogą ubiegać się samorządy?

Samorządy jeszcze nigdy nie były tak zadłużone. Jak donosi "DGP" Ministerstwo Finansów (MF), bazując na wieloletnich prognozach finansowych jednostek samorządu terytorialnego (JST), wskazuje, że na koniec tego roku samorządowe długi mogą wynieść 86,6 mld zł.

Projekt ustawy budżetowej na 2020 r. trafił do Sejmu. Deficyt sektora finansów publicznych w 2020 r. ma wynieść 1,2 proc. PKB

Przedstawiciele wielu profesji muszą mieć obowiązkowe ubezpieczenie OC. Do tej grupy zaliczają się również zarządcy nieruchomości. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl wyjaśniają, dlaczego takim osobom potrzebna jest polisa OC.

Urzędy skarbowe umarzały postępowania egzekucyjne ws. opłat dodatkowych za brak opłaty za postój w strefach płatnego parkowania po upływie 5-letniego terminu przedawnienia tych roszczeń, wskazanego w ustawie o drogach publicznych. Jedno z takich postanowień o umorzeniu zaskarżył Prezydent m.st. Warszawy, wskazując, że termin przedawnienia nie upłynął, bo zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej przerwały go czynności egzekucyjne zastosowane wobec dłużnika. W wyroku z 25 września 2019 r. zgodził się z nim Naczelny Sąd Administracyjny.

Firma inwestycyjna powinna opracować i wdrożyć procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników naruszeń prawa oraz obowiązujących w firmie inwestycyjnej procedur i standardów etycznych, zwanych w rozporządzeniu „zgłoszeniami naruszeń”

Finanse publiczne, Finanse

Prof. Modzelewski: III RP kończy się - widać to w trwonionych pieniądzach publicznych i nieefektywnym fiskalizmie. Jaka powinna być Czwarta Rzeczypospolita?

Samorządy dostaną mniej, mimo większej puli. MSWiA zapowiada korektę

Centralny Rejestr Umów JSFP – jak szybko założyć konto? Obowiązek właśnie wszedł w życie

Reforma finansów samorządów – 53 mld zł więcej w 2 lata, ale i problemy do poprawy w 2027 roku

Ryzyko korupcji dla księgowego jednostki sektora finansów publicznych – pułapki, mechanizmy i odpowiedzialność prawna

Nawet 10 tys. zł za narodziny dziecka. Od września rusza nowy program

Skarbnik Samorządu 2026 – sukces Gminy Choroszcz

Wyludniające się gminy z finansowym zastrzykiem. PIE o skutkach reformy

Planowanie budżetowe na 2027 rok już na nowych zasadach. Znamy postanowienia projektu dotyczącego zmian w klasyfikacji budżetowej

Będą ważne zmiany w ustawie o finansach publicznych. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji

Mroźna zima stała się testem odporności finansowej i jakości zarządzania samorządów

Świąteczne wydatki gmin pod lupą. Ekspert: RIO sprawdza uzasadnienie, nie estetykę iluminacji

Program OLiOC w samorządach - zadania i finansowanie

Zanim szpital trafi na OIOM finansów. Jak stosować nowe przepisy o programach naprawczych w publicznych podmiotach leczniczych

Zadłużenie Polski 2025. Trzeba społeczeństwu powiedzieć prawdę

Finansowanie samorządów po zmianach prawnych – stabilność czy nowe wyzwania? [Gość Infor.pl]

1700 zł dla każdego obywatela w wieku produkcyjnym? Ekonomista: to możliwe [WYWIAD]

Sektor finansowy nieprzyjazny dla kobiet? Mężczyźni mają na ten temat inne zdanie

Koszt miesięcznego utrzymania studenta wynosi średnio 3 867 zł. Coraz więcej żaków się zadłuża

Co Polacy wiedzą o finansach publicznych? Okazuje się, że niewiele...

Polska opieka zdrowotna należy do najbardziej niedofinansowanych w UE

Niedzielski: będą dodatkowe środki na onkologię i szpitale! Ile?

Budżet na 2023 podpisany

Webinarium „Rejestr umów - nowy obowiązek JSFP” + certyfikat gwarantowany

Wsparcie dla Straży Granicznej w obliczu kryzysu bez odrębnych uchwał rady gminy

Wsparcie finansowe dla samorządów na pomoc obywatelom Ukrainy

Jak rząd uzasadnił wprowadzenie publicznego rejestru umów?

Kara więzienia za brak rejestru umów jednostek sektora finansów publicznych

4 mld zł dla JST na inwestycje wodno-kanalizacyjne

Finanse samorządów w 2022 r. – zestawienie dochodów

Polski Ład - czy samorządy stracą finansowo?

Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

Polski Ład - utrata dochodów samorządów

Nowy Ład - jak wpłynie na finanse samorządów?

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - nowe obowiązki i sankcje

Będzie zmiana przepisów o dyscyplinie finansów publicznych

Wiedza polskiej młodzieży na temat finansów - badanie PISA

Finansowanie inwestycji infrastrukturalnych w Polsce, czyli nie czekajmy na UE - analiza Instytutu Staszica

Od 2020 roku ważne zmiany w sprawie janosikowego

Koronawirus. Samorządy tną wydatki na oświatę

Jak mają sobie radzić samorządy, jeśli bank, w którym trzymały pieniądze, popada w kłopoty finansowe?

Zastąpienie potencjału podmiotu trzeciego

Faktura dla odbiorców mediów - dochód czy zmniejszenie wydatków

Trudne zimy wymagają wyższych nakładów

Konkursy w ramach Funduszy Norweskich dla samorządów w 2020 r.

Podsumowanie 2019 r.: Zadłużenie w samorządach najwyższe w historii

Zrównoważony budżet na 2020 r.

Zarządca nieruchomości także musi posiadać OC

Niektóre gminy będą mogły dochodzić opłat dodatkowych za parkowanie nawet po upływie 5 lat

Sygnaliści (whistleblowing) w firmie inwestycyjnej