Informacja publiczna, NSA

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lutego 2026 r. (III OSK 1257/25) orzekł, że informacje dotyczące spisu wyborców stanowią informację publiczną. Oznacza to, że organy gmin nie mogą odmówić ich udostępnienia, powołując się wyłącznie na ochronę danych osobowych. Wyrok budzi pytania o granicę między jawnością życia publicznego a prawem do prywatności wyborców.

NSA przypomniał gminom, że ustawodawca rozróżnia pojęcia odbierania odpadów komunalnych od ich przyjmowania i wprowadza odrębnie różne sposoby oddawania odpadów. Co za tym idzie – mechanizmy nie mogą być traktowane jako formy zamienne, kształtowane według własnego uznania gminy.

Nowe prace regulacyjne na Odrze nie będą rozpoczynane zgodnie z orzeczeniami sądów administracyjnych. Te, które są obecnie prowadzone muszą zostać zakończone, bo inaczej może nastąpić katastrofa budowlana. Takie jest stanowisko Ministerstwa Infrastruktury.

Naczelny Sąd Administracyjny przyznał 25 stycznia 2023 r. rację prezydentowi Warszawy i dopuścił spożywanie alkoholu na bulwarach wiślanych. Wcześniej uchwała Rady Warszawy w tej sprawie została zaskarżona i Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził jej nieważność - poinformował stołeczny ratusz.

Centrum usług wspólnych (CUW), jako jednostka organizacyjna gminy, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych.

Plany urlopowe starosty co do terminów i liczby wykorzystanych dni są informacją publiczną.

Otrzymanie od jednego podmiotu kilkudziesięciu wniosków o udostępnienie informacji publicznej uzasadnia wydłużenie 14-dniowego terminu ustawowego na załatwienie wniosku.

Skarga na uchwałę gminy. Osoba niepełnosprawna może skarżyć uchwały Rady Miasta na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli wykaże naruszenie swojego interesu prawnego. Z reguły osoby skarżące gminy potrafią wykazać jedynie naruszenie interesu faktycznego. Takim naruszeniem jest odległość 940 metrów do przystanku, które musi przejść osoba niepełnosprawna. Naruszenie to nie daje jednak prawa do sądu.

Uchwała śmieciowa dla Warszawy została częściowo unieważniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Czy jeśli NSA również rozstrzygnie sprawę niekorzystnie dla miasta, naliczone mieszkańcom opłaty za odbiór odpadów, zostaną zwrócone?

Jakie działania powinien podjąć organ będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jeśli po wezwaniu wnioskodawcy do wykazania istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego przesądzającego o konieczności udostępnienia informacji publicznej wnioskodawca cofnął swój pierwotny wniosek?

Powierzchnia użytkowa hali garażowej wykazana w ewidencji gruntów i budynków jest dla organów podatkowych wiążąca, niezależnie od tego, czy jest zgodna z rzeczywistością. Dane dotyczące powierzchni użytkowej lokali należą bowiem do danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, których nie mogą one samodzielnie podważyć w ramach postępowania podatkowego. Faktyczne obmiary nie mogą skutecznie podważyć zapisów ewidencji, mogą jedynie stanowić informację wskazującą na potrzebę wprowadzenia stosownych zmian.

Prawomocne zakończenie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe ma istotny wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Mimo regulacji ustawowej Ordynacji podatkowej w tym zakresie, zagadnienie to wywołuje w dalszym ciągu liczne spory, a bieżące orzecznictwo stara się je eliminować.

Żądanie oczywiście niejasne, niezrozumiałe nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a brak wyraźnej podstawy prawnej do uzupełniania wniosku powoduje, że podmiot powinien ograniczyć się do poinformowania, że wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej – stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim.

Rada powiatu podjęła uchwałę w sprawie przeznaczenia środków na zakup respiratora do szpitala powiatowego. Transmisja obrad online była zachowana przez ustawienie w budynku starostwa - lecz poza salą posiedzeń rady - dużego monitora wizyjnego, pokazującego na żywo obrady. Publiczność nie miała jednak możliwości uczestniczenia w posiedzeniu. Obecnie w specustawie przyjęto możliwość zdalnego trybu obradowania rady. Uchwała, o której mowa, podjęta została jednak jeszcze przed wejściem tego przepisu w życie. Czy uchwała ta jest wobec zaistniałej sytuacji nieważna?

Zdaniem NSA można zaskarżyć naruszającą przepisy prawa uchwałę organu stanowiącego gminy, jeszcze przed upływem 14 dni od jej ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym. O naruszeniu prawa można mówić już w dacie podjęcia uchwały a nie dopiero od dnia wejścia w życie.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nigdy nie może pozostać bez odpowiedzi. Organ musi udostępnić informację publiczną, wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia albo poinformować, jeśli nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spór na tle rozliczeń związanych z wystąpieniem gminy ze związku międzygminnego jest sprawą cywilną, a więc nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne.

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019r. (IV SAB/Wr 194/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Związku Zawodowego Pracowników Urzędu Miejskiego W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 24 września 2018 r. o sygnaturze II FPS 1/18 wyjaśnił na korzyść podatników wątpliwości dotyczące rozumienia obowiązujących przed 2016 rokiem zasad rozliczania podatku od nieruchomości objętych współwłasnością.

Zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zmiany nazw ulic w Poznaniu. Zmiana nazwy ulicy w tej sprawie miała być efektem realizacji ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego.

W świetle art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej[1] [dalej: udip], dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15. Przepis art. 15 ust. 1 udip stanowi z kolei, iż jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom.

Czy zakład transportu miejskiego ma obowiązek udostępnienia wzoru legitymacji kontrolera biletów na wniosek stowarzyszenia? Organizacja złożyła wniosek w trybie dostępu do informacji publicznej. Czy takie udostępnienie może stanowić naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa?

Zdaniem NSA od decyzji Dyrektora MOPSu odmawiającej dostępu do informacji publicznej nie przysługuje odwołanie do SKO, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wejście w życie nowych regulacji dotyczących ochrony danych osobowych może powodować wątpliwości w zakresie udostępniania informacji publicznej przez organy samorządu. Potrzeba ochrony danych osobowych nie może jednak prowadzić do wyłączenia prawa do informacji publicznej. W praktyce udostępnienie takich informacji powinno polegać na przekazaniu tzw. informacji zanonimizowanej.

Wniosek podmiotu publicznego o dofinansowanie realizowanego projektu stanowi wyraz działalności tego podmiotu związany z realizacją zadań publicznych. Dlatego należy uznać go za dokument zawierający informację publiczną.