Tematy - Prawo wodne, Gospodarka komunalna

Nowelizacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków została ogłoszona 6 maja 2026 r. w Dzienniku Ustaw. Zasadnicza część przepisów weszła w życie 21 maja 2026 r. Nowe przepisy oznaczają konieczność uporządkowania odpowiedzialności za jakość wody, przygotowania ocen ryzyka, sprawdzenia obiektów priorytetowych, rozszerzenia informacji dla mieszkańców oraz identyfikacji osób bez dostępu do wody przeznaczonej do spożycia.

Nowe regulacje poprawią jakość systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz będą wspierać mieszkańców w prawidłowej segregacji i ograniczaniu ilości wytwarzanych odpadów. Dzięki nim gminy zyskają więcej narzędzi do motywowania mieszkańców do segregacji, na przykład poprzez obniżanie opłat czy rozszerzenie katalogu ulg i zwolnień.

Za odprowadzanie wód opadowych (czyli deszczówki) do kanalizacji ściekowej – właścicielowi nieruchomości grozi nawet 10 tys. zł grzywny. Nie można również zmienić ukształtowania terenu swojej nieruchomości, aby wody opadowe spływały w inną stronę – jeżeli będzie to ze szkodą dla sąsiada. Jak zatem legalnie poradzić sobie z deszczówką?

Uchwała w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2028 została opublikowana w Monitorze Polskim. Jakie cele i działania obejmuje?

Opłaty za usługę odprowadzania wód opadowych i roztopowych. W obecnym stanie prawnym prawidłowe ustalanie opłaty za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych jest dość problematyczne. Gminy stosują tu różne rozwiązania. I jest to wynikiem zarówno różnego pojmowania charakteru samej opłaty, jak i wskazywania różnych podstaw prawnych do ustalania opłat za tego typu usługi. Nie pomaga tu również orzecznictwo sądowe.

Zmienia się procedura tworzenia miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Zgłoszenie wodnoprawne i zgłoszenie na utworzenie takiego miejsca będzie można załatwić w jednym urzędzie - gminy. Nowelizacja Prawa wodnego upraszcza także zasady i formę zgody na utworzenie takiego miejsca (może być milcząca). Ważne jest również skrócenie terminów opiniowania zgłoszenia przez inspekcje ochrony środowiska, sanepid, dyrektorów: parku narodowego, urzędu morskiego czy urzędu żeglugi śródlądowej.

Zagrożenie powodziowe (powódź zatorowa). Postępujący proces zmian klimatycznych może prowadzić do pojawiania się lodu na rzekach, utrudniając żeglugę oraz prowadząc do zatorów, a nawet powodzi. Jakie obowiązki, mające na celu zapobieganie powstawaniu takich zagrożeń i przeciwdziałanie powodzi, spoczywają na rządzie i samorządach?

Samorządy muszą przygotować się do wdrożenia nowych regulacji w obszarze komunalnej gospodarki odpadami. Znowelizowane przepisy zakładają m.in. możliwość objęcia komunalnym systemem wywozu odpadów właścicieli nieruchomości niezamieszkanych, w domach wielorodzinnych nie będzie już odpowiedzialności zbiorowej, tu mają pojawić się inteligentne pojemniki na śmieci. Co wydaje się jednak zmianą szczególnie istotną - ograniczona zostanie maksymalna stawka opłat wyliczana z uwzględnieniem metody „od ilości zużytej wody”.

Zrzuty ścieków do rzek - spółkom miejskim grożą ogromne kary finansowe. Nie mają pozwoleń wodnoprawnych na korzystanie z przelewów burzowych. Nie rejestrują też ilości nieczystości zrzucanych do rzek.

Gospodarowanie odpadami - nowe propozycje zmian. Jakie zmiany w rozliczaniu śmieci oraz w dokonywanych naliczeniach opłat za gospodarowanie odpadami przewiduje nowy projekt Ministerstwa Klimatu i Środowiska?

Czy w obowiązującym stanie prawnym gmina może żądać od właścicieli nieruchomości składania oświadczeń, że będą oni prowadzili selektywną zbiórkę odpadów komunalnych?

Indywidualne rozliczanie mieszkańców budynków z selektywnej zbiórki oraz danie możliwości części gmin na czteropojemnikową zbiórkę śmieci - przewiduje projekt noweli, który opublikowano w wykazie prac legislacyjnych rządu.

W połowie października Rada Warszawy przyjęła uchwałę dotyczącą zmian związanych z gospodarowaniem odpadami. Radni zdecydowali m.in., że naliczanie opłat za gospodarowanie odpadami będzie uzależnione od zużycia wody. Zmiana taryfy wejdzie w życie 1 grudnia 2020 r. Wojewoda mazowiecki Konstanty Radziwiłł zaapelował do prezydenta stolicy Rafała Trzaskowskiego o przyjęcie mechanizmu prawnego chroniącego "mieszkańców wrażliwych".

Zdaniem WSA w Opolu zarządzenie wójta w przedmiocie ustalenia cennika opłat cmentarnych jest aktem prawa miejscowego i wymaga publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Od 1 grudnia 2020 r. w Warszawie będą obowiązywać nowe zasady naliczania opłat za gospodarowanie odpadami. Rada m.st. Warszawy zadecydowała o wprowadzeniu systemu naliczania opłaty od ilości zużytej wody.

Zdaniem WSA w Krakowie regulamin użytkowania cmentarza komunalnego jest aktem prawa miejscowego i powinien być uchwalany przez radę gminy.

Ustawodawca nakazując określić wielkość zwolnienia kompostownikowego proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych nie wskazał w jaki sposób tę proporcję wyliczyć, co oznacza, że w tym zakresie pozostawiono pewną swobodę gminom, co w konsekwencji powoduje, że nie można uznać, że istnieje tylko jeden sposób ustalenia wysokości zwolnienia.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, rada gminy nie może różnicować stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli opłata została ustalona metodą od gospodarstwa domowego. W szczególności niedopuszczalne jest w opinii Sądu, różnicowanie ze względu na wielkość tego gospodarstwa.

Przepisy przewidujące podwyższanie, w sposób automatyczny, opłat za składowanie odpadów bez wymaganej decyzji dot. wysypiska są zgodne z konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny. Uznał, że potencjalne zagrożenie środowiska w takich przypadkach uzasadnia surową sankcję.

Pod koniec sierpnia w Ministerstwie Klimatu odbyła się konferencja prasowa sekretarza stanu Jacka Ozdoby oraz samorządowców reprezentujących Związek Samorządów Polskich. Podczas konferencji przedstawiono główne założenia opracowywanej kolejnej nowelizacji prawa odpadowego, w tym ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, związane m.in. z gospodarką odpadami komunalnymi.

Ułatwienia dla gmin i mieszkańców w zakresie gospodarki odpadami, zaostrzenie kar za zaśmiecanie i określenie stopniowych, racjonalnych poziomów recyklingu przez gminy to niektóre z propozycji zmian, których celem jest uelastycznienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i obniżenie kosztów jego funkcjonowania – poinformował wiceminister klimatu Jacek Ozdoba.

Kontroli sądowoadministracyjnej podlega nie tylko uchwała w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale także sposób jej procedowania przez radę gminy, w tym uzasadnienie projektu uchwały.

Wojewodowie sporadycznie wydają zarządzenia zmieniające zasady funkcjonowania gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi.

Określenie stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako wielokrotności stawki podstawowej - bez precyzyjnego podania wysokości opłaty podwyższonej - należy uznać za sprzeczne z regulacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Na skutek epidemii koronawirusa ustawodawca zdecydował się przedłużyć do końca roku terminy na dostosowanie gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi do ubiegłorocznej nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Opublikowanie nowego obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie dochodu rozporządzalnego pozwala gminom na ustalenie wyższych stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Za wykonywanie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego, należy uznać nie tylko przypadki gdy korzysta on z ruchomości bądź nieruchomości stanowiących własność gminy, ale także sytuacje w których otrzymuje zapłatę za świadczone usługi z budżetu gminy.

Zdaniem RIO modyfikowanie przez organ jednostki samorządu terytorialnego przedmiotu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, który jest określony ustawowo należy uznać za niedopuszczalne - po nowelizacji przepisów, przedmiotem tym jest nieruchomość, a nie jak dotychczas domek letniskowy.

O tym, czy niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pojadą wprost na składowisko lub do spalarni zadecyduje Wojewoda.

W Polsce co roku likwiduje się kilkanaście tysięcy dzikich wysypisk odpadów. A przecież zrównoważona gospodarka odpadami, w obliczu rosnącej ilości śmieci produkowanych nie tylko w przemyśle, ale także w domach, jest koniecznością. Składowanie odpadów w bezpiecznych, przeznaczonych do tego miejscach pozwala na minimalizowanie negatywnego wpływu na środowisko oraz zdrowie ludzi i zwierząt.

W dniu 30 stycznia 2020 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. Wydłuża ona możliwość składania dokumentów ewidencji odpadów w formie papierowej do dnia 30 czerwca 2020 r.

Ostatnia nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - według jej autorów - miała uzdrowić system gospodarki odpadami. Tyle teorii, praktyka pokazuje, że system ten staje się coraz bardziej chory. Samorządowcy wskazują słabości systemu, rząd broni słuszności wprowadzonych regulacji.

Zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu jakiekolwiek zmiany uchwał odpadowych wymagają całościowego dostosowania systemu odpadowego do znowelizowanych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W ocenie Regionalnej Izby Obrachunkowej podjęta po 6 września 2019 roku uchwała ustalająca stawki opłaty za pojemniki dla wprowadzonej nowej frakcji odpadów, nie jest objęta 12-miesięcznym okresem na dostosowanie jej do nowych przepisów.

Czy rada gminy może w uchwale określić zasady, na których gmina będzie przejmować własność wybudowanych przez mieszkańców urządzeń wodociągowych? Taka uchwała miałaby regulować m.in. zasady ustalania nakładów (wycena) poniesionych na ich wybudowanie przez inwestora?

Zniesienie możliwości ryczałtowego rozliczania się gminy z operatorem odbierającym lub zagospodarowującym odpady komunalne, stanowi jedną z kluczowych zmian, jaką w obszarze zamówień publicznych w sektorze gospodarki odpadami wprowadziła ustawa nowelizująca u.c.p.g. z dnia 19 lipca 2019 r. Kwestią wątpliwą pozostaje czy w zmienionej rzeczywistości prawnej, gminy mogą rozliczać się w formule ryczałtowej z podmiotami, którym powierzają prowadzenie Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych.

W dniu 14 października 2019 r. Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Zmiany dotyczą m.in. postępowań w sprawie pozwoleń i zgód wodnoprawnych oraz przepisów dotyczących finansowania niektórych zadań administracji wodnej.

Zdaniem Ministerstwa Środowiska brak jest przepisów zakazujących gminom dopłacania do systemu gospodarowania odpadami. Jednocześnie w ocenie Ministerstwa przepisy regulujące gospodarkę odpadami są jednoznaczne i w sposób precyzyjny określają role, obowiązki ale i prerogatywy poszczególnych uczestników systemu.

Wraz z wejściem w życie nowelizacji u.c.p.g. z dnia 19 lipca 2019 r. nastąpiła deregionalizacja rynku gospodarki odpadami, w zakresie w jakim uprzednio istniał obowiązek zagospodarowywania odpadów w instalacjach o statusie RIPOK. Powyższe nie tylko skutkuje zmianą charakterystyki ekonomicznej wskazanego fragmentu rynku ale również może stanowić podstawę zmian zachowań nabywczych gmin, a w konsekwencji przełożyć się na rozwiązania stosowane przez nie przy udzielaniu zamówień publicznych.

Dla wszystkich interesariuszy gminnych systemów gospodarki odpadami komunalnymi kluczowe znaczenie ma precyzyjne określenie daty wejścia w życie ostatniej nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Zapewnienie ciągłości odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest kluczowym argumentem przemawiającym za dozwoleniem, w sytuacjach awaryjnych, na udzielanie przedmiotowych zamówień w trybie zamówienia z wolnej ręki. Niemniej jednak gminy powinny pamiętać, iż jest to tryb wyjątkowy a jego nadużycie stanowi naruszenie obowiązujących regulacji. Powyższe potwierdza zarówno Prezes UZP jak i KIO.

Wody Polskie przejmą uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa nad śródlądowymi drogami wodnymi o szczególnym znaczeniu transportowym. Nowe przepisy mają ponadto usprawnić postępowanie administracyjne.

Stronami w sprawie wydania decyzji o zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków są przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oraz właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta), a jeżeli przedsiębiorstwo jest gminną jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, to tylko ono jest stroną w takim postępowaniu.

Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 2902/18) uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta w sprawie określenia wysokości opłaty za usługi wodne.

Czy zarządca nieruchomości powinien odpowiadać za każde, choćby incydentalne naruszenie obowiązki segregacji odpadów i czy powinna na nim ciążyć odpowiedzialność (wyrażająca się w kalkulacji opłaty śmieciowej według wyższej stawki) za działania innych osób?

Wyrokiem z 14 marca 2019r. (II SA/Ke 88/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego w Kielcach nakładającą na Gminę Pińczów opłatę stałą za usługi wodne.

Spółka cywilna nie jest stroną postępowania w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Status strony mają jej wspólnicy. Na spółce cywilnej nie ciążą obowiązki, o których mowa w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej przygotowało nowelizację ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Gminy ostrzegają przed wzrostem cen usług komunalnych.

Lokatorzy mieszkań komunalnych już od dawna słyszą o ważnych zmianach dotyczących najmu „M” od gminy. Te zmiany weszły w życie wraz z dniem 21 kwietnia 2019 r. Pozwalają one gminom między innymi na znaczącą podwyżkę czynszu pobieranego od bardziej zamożnych najemców. Właśnie dlatego pojawiło się sporo artykułów prasowych i komentarzy utrzymanych w dość alarmistycznym tonie.

Prawo wodne, Gospodarka komunalna

Jakość i bezpieczeństwo wody. Nowe obowiązki gmin

MKiŚ: Nowelizacja ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach [Projekt]

Jak legalnie poradzić sobie z nadmiarem wody deszczowej i nie narazić się na grzywnę w wysokości 10 tys. zł?

Uchwała w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2028 opublikowana

Opłata za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych

Okazjonalne kąpielisko za milczącą zgodą wójta

Zagrożenie powodziowe zimą - rola organów rządowych i samorządu

Zmiany w gospodarowaniu odpadami – ważne dla samorządów

Zrzuty ścieków do rzek - ogromne kary dla spółek miejskich

Nowe propozycje zmian w gospodarowaniu odpadami

Selektywna zbiórka odpadów jest obowiązkowa

Indywidualne rozliczanie mieszkańców bloków z segregacji śmieci

Uchwały śmieciowe w Warszawie - apel wojewody

Cennik opłat cmentarnych wymaga publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym

Nowe stawki za odpady w Warszawie od grudnia 2020 r.

Charakter prawny regulaminu użytkowania cmentarza komunalnego

Jak prawidłowo ustalić zwolnienie kompostownikowe?

Metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

TK: Automatyczne podwyższanie opłat za składowanie odpadów bez zezwolenia zgodne z Konstytucją

Założenia kolejnej nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nowe uprawnienia strażników gminnych w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi

Ważne zmiany w gospodarce odpadami

Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami musi być wynikiem rzetelnej analizy

Wojewodowie a funkcjonowanie gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi w czasie epidemii

Określenie stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi - jak to zrobić?

Więcej czasu na zmiany w gminnych systemach gospodarowania odpadami

Wyższe maksymalne stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Zapłata za usługi jako korzystanie z mienia komunalnego

Opłaty za domki letniskowe po nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Koronawirus, a zmiany zasad unieszkodliwiania odpadów w projekcie zmian specustawy

Dzikie wysypiska śmieci w Polsce to poważny problem

Zmiany w ustawie o odpadach 2020 r.

Śmieciowe stawki za śmieci

Kontrowersyjne orzeczenie RIO dotyczące zmian w systemie odpadowym

Stosowanie przepisów przejściowych do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach według RIO

Przekazywanie gminie urządzeń wodociągowych na własność

Formuła wynagradzania operatora PSZOK

Rewolucyjne zmiany w Prawie wodnym 2019 i 2020 r.

Czy gmina może dopłacać do systemu gospodarowania odpadami?

Kryteria oceny ofert w zamówieniach na zagospodarowanie odpadów komunalnych

Kiedy wchodzi w życie nowelizacja ustawy śmieciowej?

Awaryjne zapewnienie odbioru odpadów komunalnych w trybie z wolnej ręki

Stabilne finansowanie Wód Polskich dzięki nowelizacji Prawa wodnego

Kto jest stroną w sprawie wydania decyzji o zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków?

Nałożenie opłaty za retencję wymaga przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego

Odpowiedzialność za brak selektywnej zbiórki odpadów komunalnych

Opłata stała za usługę wodną - kolejny głos w sporze z Wodami Polskimi

Spółka cywilna nie jest stroną w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Wzrost cen usług komunalnych

Dla kogo mieszkania komunalne „podrożeją”?