Tematy - Finanse publiczne, Zamówienia publiczne

Absurdalny i nieefektywny fiskalizm i trwonienie publicznych pieniędzy to najważniejsze symptomy końca epoki III Rzeczypospolitej – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Zdaniem Profesora czasy III RP dobiegają końca i czas pomyśleć o Czwartej Rzeczypospolitej rządzonej w interesie jej obywateli oraz dla dobra publicznego. Bo na obecną wersję ustroju po prostu nas już nie stać.

Od 1 lipca 2026 r. jednostki sektora finansów publicznych muszą udostępniać informacje o umowach w Centralnym Rejestrze Umów JSFP. Bez konta w systemie nie wypełnisz tego obowiązku. Czasu już nie ma, bo termin właśnie nadszedł – sprawdź szybko, jak założyć konto, kogo dotyczy obowiązek i jakie umowy musisz zgłaszać. MF przypomniało o tym ostatnio w komunikacie z 23.06.2026 r.

MF opublikowało raport po pierwszym roku działania reformy finansów samorządów. Gminy, miasta, powiaty i województwa dostały łącznie o 53,3 mld zł więcej niż dostałyby według starych zasad. Reforma zmieniła sposób finansowania samorządów – odtąd głównym źródłem pieniędzy jest PIT od mieszkańców, nie subwencje. Ale eksperci MF przyznają: system wymaga poprawek. Co działa i jakie będą zmiany w 2027?

Czym jest korupcja i jakie jest ryzyko z tym związane dla księgowego jednostki sektora finansów publicznych? Na czym polega nepotyzm, kumoterstwo i konflikt interesów? Jakie kary grożą za korupcję i jaką księgowy może ponieść odpowiedzialność karną, cywilną i pracowniczą i za naruszenie dyscypliny finansów publicznych? Jak się zachować w sytuacji korupcyjnej i jakie są okoliczności łagodzące? Jakie mechanizmy psychologiczne sprzyjają korupcji? Wyjaśnia dr Marcin Piątek, były wieloletni pracownik administracji publicznej - kontroler finansów publicznych, mienia publicznego oraz zamówień publicznych.

1 września wejdzie w życie program „Maluszkowe”, zakładający jednorazowe wypłaty, od 1 do 10 tys. zł, z tytułu urodzenia kolejnych dzieci lub wieloraczków w Sosnowcu. Wojewoda śląski Marek Wójcik opublikował już stosowną uchwałę w dzienniku urzędowym województwa.

Gmina Choroszcz potwierdziła najwyższe standardy zarządzania publicznymi pieniędzmi. Anna Radziszewska, skarbnik gminy, zajęła III miejsce w prestiżowym ogólnopolskim rankingu „Skarbnik Samorządu 2026” w kategorii gmin miejsko-wiejskich.

Nowa Polityka zakupowa państwa na lata 2026-2029 ma zachęcić tysiące polskich firm do wejścia na rynek zamówień publicznych. Dziś wart jest on około 587 mld zł rocznie, ale większość przedsiębiorców wciąż nie korzysta z tej możliwości. Rząd zapowiada uproszczenie procedur, szybsze płatności i odejście od dominacji kryterium najniższej ceny.

Planowanie budżetowe na 2027 rok odbędzie się na nowych zasadach, czyli na podstawie przepisów wykonawczych uchwalonych na mocy zmienionego upoważnienia ustawowego. Dla działów księgowych jednostek budżetowych będzie to prawdziwa rewolucja w ich codziennej pracy i już dziś szykują się do wdrożenia zmian, choć na razie znamy tylko postanowienia projektu rozporządzenia.

Rosnące koszty inwestycji, presja efektywnego wykorzystania środków publicznych oraz coraz większa złożoność projektów sprawiają, że przygotowanie inwestycji publicznych w 2026 r. wymaga strategicznego podejścia już na etapie planowania. Odpowiednio przygotowany opis przedmiotu zamówienia, realistyczne szacowanie budżetu oraz wykorzystanie właściwych narzędzi, może w praktyce przesądzić o powodzeniu inwestycji. Oto kluczowe działania, które pozwalają zamawiającym projektować obiekty użyteczności publicznej w sposób bardziej efektywny ekonomicznie i organizacyjnie.

Rada Ministrów przyjęła 3 lutego 2026 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten zawiera przepisy mające na celu wdrożenie rozwiązań zmierzających do realizacji kamienia milowego A2aG w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).Wprowadza in. większą przejrzystość finansów państwa, w tym w zakresie planowania wydatków oraz skuteczniejsze i bardziej racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi. Nowe rozwiązania realizują uzgodnienia zawarte z Komisją Europejską.

Nie czekaj, aż szpital trafi na OIOM finansów. Nowa ustawa nakazuje program naprawczy dopiero po stracie przekraczającej 1%, ale kto zwleka do tego momentu, ryzykuje terapię przymusową. Dyrektor, który wcześniej sięgnie po narzędzia „pre-naprawcze”, ma szansę poprawić wynik własnym tempem, bez ustawowej kroplówki i kwartalnych raportów. Nowe przepisy dotyczące programów naprawczych w publicznych podmiotach leczniczych komentuje adwokat Grzegorz Prigan.

Zadłużenie Polski w 2025 r. - trzeba społeczeństwu powiedzieć prawdę. Trzeba zmienić myślenie i zamiast ograniczać wydatki zastanowić się nad podwyżkami podatków. Nie dlatego, że ktoś lubi wysokie podatki, ale dlatego, że brak działań teraz, szczególnie tych niepopularnych – będzie nas kosztować znacznie więcej, niż podjęcie tych działań.

Finanse samorządów to temat, który wraca w debacie publicznej regularnie. Ostatnie lata przyniosły jednak szczególnie istotne zmiany – od wprowadzenia Polskiego Ładu, po ustawę z października 2024 roku, która znacząco przeorganizowała sposób zasilania budżetów gmin, powiatów i województw. O tym, co w praktyce oznacza nowy model finansowania, mówił podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu prof. Paweł Felis ze Szkoły Głównej Handlowej.

Konieczne są zmiany w zamówieniach publicznych. Pierwsza dotyczy zasady konkurencyjności, której prawidłowe stosowanie sprawia beneficjentom duże problemy. Druga zmiana polega na podwyższeniu progu kwotowego na 130 tys. zł.

Wiemy już jakie są progi unijne dla celów zamówień publicznych, ich równowartości w złotych, równowartości w złotych kwot wyrażonych w euro oraz średni kursu złotego w stosunku do euro stanowiący podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych lub konkursów.

Finanse publiczne. Polacy znają pojęcia budżetu państwa, inflacji, deficytu czy długu. Nie rozumieją jednak mechanizmów rządzących finansami publicznymi. Czy raport opracowany przez Instytut Finansów pokazujący, w jaki sposób państwo finansuje swoje działania poszerzy tę wiedzę?

Polski system zdrowia skrytykowany – jakie są zastrzeżenia? Według analizy prof. Johna Yfantopoulosa z greckiego Instytutu Badań Polityczno-Ekonomicznych i Społecznych IPOKE, polska opieka zdrowotna należy do najbardziej niedofinansowanych w UE. Dlatego koszty ponoszone przez pacjentów są bardzo wysokie, a 2/3 z nich dotyczy leków. Czy da się poprawić rentowność systemu zdrowia?

Czy parafie są zamawiającymi subsydiowanymi w myśl art. 6 Pzp?

Ustawa budżetowa na 2023 r. została 3 lutego podpisana przez prezydenta Andrzeja Dudę. Budżet zakłada dochody na poziomie 604,5 mld zł, wydatki nie większe niż 672,5 mld zł oraz deficyt, który nie powinien przekroczyć 68 mld zł.

Uchylenie zakazu zawarcia umowy. Złożenie wniosku na podstawie art. 578 ustawy - Prawo zamówień publicznych stanowi prawnie dopuszczony sposób uchylenia zakazu zawarcia umowy przed wydaniem rozstrzygnięcia przez Krajową Izbę Odwoławczą. Rozwiązanie to jest dopuszczalne jednak jedynie w określonych przez ustawę sytuacjach.

Procedura oceny rażąco niskiej ceny została w części oparta na określeniach nieostrych. Mogą one niejednokrotnie powodować problemy interpretacyjne, które dla samego postępowania mają decydujące znaczenie. Z pomocą przychodzi jednak orzecznictwo, które wyjaśnia, jak rozumieć takie określenia jak "istotna część składowa" czy "wątpliwości zamawiającego" w kontekście art. 224 ust. 1 Prawa zamówień publicznych.

Wyłączenie stosowania trybu zamówień publicznych, zebranie przez gminy zapotrzebowania na węgiel, możliwość jego kupna przez osoby, którym przyznano dodatek węglowy, w ilości maksymalnie do 2 ton - tak rząd chce uregulować system sprzedaży i dystrybucji węgla z udziałem samorządów.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie zapytania ofertowego. Złożono trzy oferty. Wartość jednej z ofert jest o 90% niższa od pozostałych dwóch ofert oraz o 90% od oszacowania przedmiotu zamówienia. Zamawiający ma obawy co do możliwości prawidłowej realizacji zamówienia. Czy zamawiający może w tym przypadku zwrócić się do wykonawcy o wyjaśnienie ceny rażąco niskiej?

Skutki wojny prowadzonej w Ukrainie niewątpliwie mają przełożenie na stan polskiej gospodarki. Znacznemu osłabieniu uległ potencjał przedsiębiorców, którzy w zmienionych warunkach mają problem z wywiązaniem się ze swoich zobowiązań wobec zamawiających. Większość wykonawców będzie dążyć do zmiany treści umowy. I tu, w przypadku długotrwałych kontraktów realizowanych w ramach zamówień publicznych, pojawia się kwestia możliwości wykorzystania przesłanki siły wyższej w kontekście skutków wojny w Ukrainie.

Zapraszamy na praktyczne webinarium „Rejestr umów - nowy obowiązek JSFP” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 6 czerwca 2022 roku. Polecamy!

Ogólną zasadą obowiązującą na gruncie przepisów Prawa zamówień publicznych jest stosowanie środków komunikacji elektronicznej. Odstąpienie od tej reguły jest możliwe, jednak tylko w ściśle określonych sytuacjach oraz jedynie w minimalnym i niezbędnym zakresie.

OPIS NIEPRAWIDŁOWOŚCI: Rada gminy postanowiła przyjąć na sesji rady gminy specjalną uchwałę w sprawie przekazania środków finansowych na Fundusz Wsparcia Oddziału Straży Granicznej z przeznaczeniem na zakup wyposażenia dla funkcjonariuszy Straży Granicznej. W założeniu radnych ma to wspomóc jednostki Straży Granicznej; co jest rzeczą niezbędną w obliczu aktualnego kryzysu na Ukrainie, a co w części dotyczy także interesów Polski.

Czy jest prawnie dopuszczalne, aby w umowie w sprawie zamówienia publicznego (tryb podstawowy) zastosować kary umowne w innej wysokości niż podane wcześniej we wzorze umowy stanowiącym załącznik do SWZ?

W artykule przedstawiamy odpowiedzi na wybrane pytania związane z problematyką zamówień publicznych w kontekście specustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy, w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Centralny rejestr umów - od 1 lipca 2022 r. jednostki sektora finansów publicznych będą przekazywały do centralnego rejestru umów, szereg danych dotyczących m.in. pracowników instytucji publicznych oraz umów zawieranych przez urzędy (w tym umów o pracę zawartych z osobami pełniącymi funkcje publiczne). Same umowy nie będą przekazywane. Chodzi o niektóre informacje z umów.

Zamawiający może wszcząć postępowanie o zamówienie publiczne, nie mając jeszcze zabezpieczonych środków na realizację zamówienia publicznego, ale obowiązek ten zachodzi w chwili zawarcia umowy z wykonawcą wybranym w postępowaniu.

Jak w specustawie stosować prawo zamówień publicznych? Urząd Zamówień Publicznych odpowiedział na to pytanie....

Obowiązek wskazania wobec wykonawcy wymogu zatrudnienia osób wykonujących czynności w zakresie realizacji zamówienia na podstawie stosunku pracy nie może być realizowany poprzez jego ogólne wskazanie w dokumentach zamówienia. Wymagane jest zidentyfikowanie i wskazanie tych czynności, które ze względu na specyfikę nie mogą być wykonywane w innej formie niż w ramach stosunku pracy.

mec. Marta Olczak-Klimek

Urząd Zamówień Publicznych podał harmonogram zaplanowanych na 2022 rok szkoleń odbywających się w ramach projektu „Profesjonalizacja kadr w zamówieniach publicznych”.

1 stycznia 2022 r. weszły w życie trzy nowe rozporządzenia do ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych. Dla prawidłowego ich zastosowania istotne są przepisy przejściowe.

Rejestr umów JSFP. Od 1 lipca 2022 r. zostanie utworzony rejestr umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych. Kto nie wykonuje lub nie dopuszcza do wykonania obowiązku prowadzenia, aktualizacji, udostępnienia lub wprowadzania danych do rejestru umów, albo podaje w nim nieprawdziwe dane, będzie podlegał grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Polityka zakupowa państwa obejmie lata 2022-2025.

Wniesienie wadium wyrażonego w pieniądzu z pominięciem bezgotówkowego sposobu, jakim jest przelew na rachunek bankowy zamawiającego, należy uznać za nieprawidłowe wniesienie wadium, co winno skutkować odrzuceniem oferty.

Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

Społeczne zamówienia publiczne to podejście, w którym zamawiający w oparciu o dostępne instrumenty prawne osiągają dodatkowe - w stosunku do głównego celu jakim jest realizacja zamówienia - korzyści społeczne.

Ministerstwo Finansów opublikowało projekt nowelizacji ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, przewidujący nowe obowiązki i sankcje. Obowiązkowe ma być np. informowanie o umowach, przekraczających 10 tys. zł.

Pandemia wirusa SARS-CoV-2, powodującego chorobę COVID-19 postawiła system ochrony zdrowia w Polsce przed niespotykanymi wyzwaniami. Jednym z nich jest zakup dużej ilości środków ochrony indywidualnej (masek filtrujących, kombinezonów, przyłbic, rękawic) czy środków dezynfekujących.

Złamanie przepisów dot. zamówień na udzielanie świadczeń zdrowotnych będzie stanowiło naruszenie dyscypliny finansów publicznych - przewiduje projekt, nad którym pracuje resort finansów, funduszy i polityki regionalnej.

Opublikowany projekt Rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie rodzajów podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy z dnia 9 września 2020 r., zawiera propozycję zmiany aktualnie obowiązującego sposobu liczenia okresu ważności niektórych spośród tzw. dokumentów podmiotowych. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami termin ważności wybranych dokumentów, liczony jest wstecz rozpoczynając od „upływu terminu składania ofert albo wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu”. Zgodnie z projektem Rozporządzenia, reguła ta dozna częściowej zmiany i liczenie wsteczne terminów, będzie następowało w oparciu o moment „złożenia dokumentu”.

W urzędzie miasta prowadzimy postępowanie w sprawie zamówienia publicznego. Wezwaliśmy wykonawcę (7 dni) z ofertą o najwyższej ocenie do złożenia brakującego dokumentu potwierdzającego okoliczności z art. 25 ust. 1 upzp (spełnienie warunków usługi określonych przez zamawiającego). Wezwanie pozostało bez odpowiedzi, a wykonawca po terminie oświadczył (drogą mailową), że się wycofuje. Czy w tej sytuacji należy zwrócić wadium, czy wysłać ponownie wezwanie?

W sytuacji w której sformułowane przez zamawiającego kryteria oceny ofert i przypisane im wagi nie umożliwiają zamawiającemu wybrania oferty najkorzystniejszej, ze względu na uzyskanie przez dwie lub kilka ofert tego samego miejsca na liście rankingowej, zastosowanie znajdują wyrażone w P.z.p. reguły rozstrzygnięcia remisu. W nowym P.z.p. doznają one modyfikacji, kreując nową procedurę wyboru oferty najkorzystniejszej jak również nowe mierniki oceny ofert dodatkowych.

Nowe P.z.p. nie tylko wprowadza dotychczas nieznane rozwiązania ale również żegna niektóre spośród aktualnie obowiązujących. W przepisach nowego P.z.p. próżno szukać trybu zapytania o cenę czy licytacji elektronicznej jak również unormowań dotyczących zespołu do nadzoru nad realizacją udzielonego zamówienia. Powyższe ukazuje, że pomimo, że przepisy nowego P.z.p. w szerszym zakresie niż aktualne regulacje zamówieniowe zauważają etap realizacji umowy, to ustawodawca nie powielił wszystkich dotychczasowych rozwiązań dotyczących wskazanego etapu procesu nabywczego.

Na gruncie nowego P.z.p. zrezygnowano z nakładania na zamawiających obowiązku zorganizowania sesji otwarcia ofert. W rezultacie z końcem 2020 roku społeczność zamówień publicznych pożegna „jawne otwarcia ofert” i towarzyszące im spotkania zamawiających z wykonawcami w trakcie których następowało otwieranie kopert/plików z ofertami.

Weryfikacja spełniania warunków udziału w postępowaniu, niepodlegania wykluczeniu czy spełniania przez oferowane świadczenia wymogów ustanowionych w SIWZ, opiera się przede wszystkim na analizie oświadczeń i dokumentów składanych przez wykonawców. Badanie dokonywane jest przez zamawiającego, co nie wyklucza korzystania w tym zakresie z informacji będących w posiadaniu podmiotów zewnętrznych. W regulacjach nowego P.z.p. wskazana kwestia doznaje uszczegółowienia.

Finanse publiczne, Zamówienia publiczne

Prof. Modzelewski: III RP kończy się - widać to w trwonionych pieniądzach publicznych i nieefektywnym fiskalizmie. Jaka powinna być Czwarta Rzeczypospolita?

Centralny Rejestr Umów JSFP – jak szybko założyć konto? Obowiązek właśnie wszedł w życie

Reforma finansów samorządów – 53 mld zł więcej w 2 lata, ale i problemy do poprawy w 2027 roku

Ryzyko korupcji dla księgowego jednostki sektora finansów publicznych – pułapki, mechanizmy i odpowiedzialność prawna

Nawet 10 tys. zł za narodziny dziecka. Od września rusza nowy program

Skarbnik Samorządu 2026 – sukces Gminy Choroszcz

Zamówienia publiczne warte 587 mld zł. Rząd otwiera rynek dla małych i średnich firm

Planowanie budżetowe na 2027 rok już na nowych zasadach. Znamy postanowienia projektu dotyczącego zmian w klasyfikacji budżetowej

Zamówienia publiczne: jak skutecznie projektować obiekty użyteczności publicznej? Kluczowe decyzje zapadają przed ogłoszeniem przetargu

Będą ważne zmiany w ustawie o finansach publicznych. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji

Zanim szpital trafi na OIOM finansów. Jak stosować nowe przepisy o programach naprawczych w publicznych podmiotach leczniczych

Zadłużenie Polski 2025. Trzeba społeczeństwu powiedzieć prawdę

Finansowanie samorządów po zmianach prawnych – stabilność czy nowe wyzwania? [Gość Infor.pl]

Zamówienia publiczne: jakie zmiany są konieczne? 130 tys. zł progu zamiast 80 tys. zł

Zamówienia publiczne 2024 - nowe progi unijne i nowy średni kurs złotego do euro

Co Polacy wiedzą o finansach publicznych? Okazuje się, że niewiele...

Polska opieka zdrowotna należy do najbardziej niedofinansowanych w UE

Czy parafie są zamawiającymi subsydiowanymi?

Budżet na 2023 podpisany

Uchylenie zakazu zawarcia umowy - kiedy zamawiający może z tego skorzystać?

Rażąca, czyli jaka? Niska cena w orzecznictwie KIO

DGP: Gmina tanio sprzeda dwie tony węgla. Ale tylko osobie, która dostała dodatek węglowy

Jak wyjaśnić rażąco niską cenę zamówienia publicznego

Wojna w Ukrainie a siła wyższa w zamówieniach publicznych

Webinarium „Rejestr umów - nowy obowiązek JSFP” + certyfikat gwarantowany

Wyjątki od zasady użycia środków komunikacji elektronicznej

Wsparcie dla Straży Granicznej w obliczu kryzysu bez odrębnych uchwał rady gminy

Jak określić wysokość kar umownych w umowie

Q&A: Zamówienia publiczne – wsparcie dla Ukrainy i Ukraińców

Jak rząd uzasadnił wprowadzenie publicznego rejestru umów?

W którym momencie gmina musi zabezpieczyć środki na realizację przetargu?

UZP: Jak w specustawie stosować prawo zamówień publicznych?

Prawo zamówień publicznych - wymóg zatrudnienia na umowę o pracę

Kary umowne w zamówieniach publicznych - upadłość wykonawcy czy prawna samoobrona?

UZP ogłosił terminy szkoleń dla pracowników administracji na 2022 r.

Zamówienia publiczne - trzy nowe rozporządzenia na początek 2022 r.

Kara więzienia za brak rejestru umów jednostek sektora finansów publicznych

Jednolita polityka zakupowa sektora publicznego – projekt skierowany do konsultacji

Wadium wpłacone gotówką w kasie w nowym Prawie zamówień publicznych

Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

Aspekty społeczne w nowym prawie zamówień publicznych

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - nowe obowiązki i sankcje

Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych

Będzie zmiana przepisów o dyscyplinie finansów publicznych

Zmiana punktu odniesienia w liczeniu okresu ważności dokumentów podmiotowych

Brak reakcji wykonawcy na wezwanie zamawiającego a zatrzymanie wadium

Nowe reguły rozstrzygania remisu ofert

Zespół do nadzoru nad realizacją udzielonego zamówienia

Rezygnacja z sesji otwarcia ofert

Weryfikacja dokumentów wykonawcy przy wsparciu podmiotów zewnętrznych w nowym Prawie zamówień publicznych