Tematy - Sygnalista, Jednostki samorządu terytorialnego

Do końca kwietnia jednostki samorządu terytorialnego muszą złożyć do regionalnych izb obrachunkowych kilkanaście sprawozdań finansowych. Przypominamy najbliższe terminy sprawozdawczości budżetowej.

Związek Gmin Wiejskich RP skierował do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pismo, w którym domagał się kompleksowej reformy płac w jednostkach samorządu terytorialnego. Zagadnienia dotyczące wprowadzenia systemowych rozwiązań w zakresie wynagradzania pracowników samorządowych będą przedmiotem analiz – poinformowało MRPiPS.

Choć samorząd terytorialny od 35 lat stanowi trzon lokalnej administracji publicznej, to w obszarze ochrony zabytków jego możliwości działania są wyraźnie ograniczone. Wynika to nie z ocen czy praktyk, ale z samej konstrukcji przepisów, które powierzają zasadnicze władztwo organom administracji rządowej. Warto więc przyjrzeć się, jak ustawodawca wyznacza granice samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (JST) w tym szczególnym sektorze.

Od 1 stycznia 2026 r. nowy obowiązek jednostek sektora finansów publicznych. Chodzi m.in. o zmiany w zakresie rejestru umów. Projekt nowelizacji trafił do opiniowania. Projektodawcą jest Ministerstwo Finansów.

23 maja 2024 r. Sejm przyjął ustawę o ochronie sygnalistów. Ustawa wejdzie w życie najprawdopodobniej na przełomie września i października. Ustawa daje rewolucyjne narzędzia w walce m.in. o prawa pracownicze.

6 marca 2024 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt ustawy (datowany na 26 lutego 2024 r.) o ochronie sygnalistów, który zastąpił projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa.

25 maja 2023 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawiła się kolejna wersja projektu ustawy datowana na dzień 27 marca 2023 r. Obecnie projekt ustawy jest na Komitecie Stałym Rady Ministrów.

Naruszeniem prawa, podlegającym sygnalizacji, jest działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem lub mające na celu obejście prawa.

"To ustrojowy błąd. Władze samorządowe nie mogą zastępować organów ścigania i sądów" – ocenił prezes ZMP Zygmunt Frankiewicz.

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawiła się kolejna wersja projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa z dnia 13 grudnia 2022 r.

Minęły już dwa lata, gdy w artykule „Compliance. Rewolucja w samorządzie z powodu dyrektywy PE i Rady ws. ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa UE” pisałem, że Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii nakłada w art. 8 obowiązek ustanowienia kanałów i procedury na potrzeby dokonywania zgłoszeń wewnętrznych i podejmowania działań następczych, przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego.

7 lipca br. na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawiła się kolejna wersja projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa z dnia 4 lipca 2022 r.

W prawie polskim do czasu uchwalenia ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa brak z pewnymi wyjątkami (AML (przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu), prawo bankowe itd.) przepisów chroniących sygnalistów i nakazujących wdrożenie systemów przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych.

Wśród praktyków Compliance i teoretyków toczy się między innymi dyskusja na temat roli związków zawodowych we wdrożeniu i utrzymaniu systemu przyjmowania zgłoszeń o naruszeniach prawa. Zagadnienie te zauważyło również Ministerstwo uwzględniając częściowo te kwestie w projekcie ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa.

Whistleblowing: Dwuletni termin na implementację Dyrektywy o ochronie sygnalistów w Polsce już minął ponad miesiąc temu, a prace nad ustawą o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa się przeciągają.

Termin na implementację Dyrektywy o ochronie sygnalistów w Polsce już minął, a prace nad ustawą o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa się przeciągają, ale pojawia się coraz więcej pytań od klientów, między innymi o ochronę sygnalistów.

Co prawda termin na implementację Dyrektywy o ochronie sygnalistów w Polsce już minął ale prace nad ustawą o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa się przeciągają. Myślę, że warto napisać parę słów o ujawnieniach publicznych.

Sygnaliści w jednostkach sektora finansów publicznych. Instytucja „sygnalisty” stanowić będzie jeden z istotnych elementów tego systemu. Pojęcie „sygnalisty” należy rozumieć jako osobę, która działając w dobrej wierze i w interesie publicznym zgłasza lub ujawnia informacje o naruszeniach prawa.

Uważam, że dochodząc w sądzie ochrony przed działaniami odwetowymi Sygnalista będzie mógł się bezpośrednio powoływać na Dyrektywę (jeżeli nie zostanie ona implementowana lub zostanie implementowana w tym zakresie wadliwie).

Niebawem wchodzi w życie Dyrektywa o ochronie sygnalistów w Polsce. Co będzie największym wyzwaniem w zapewnieniu należytej ochrony sygnalistom?

Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym.

Sygnalista - kto to? Czy sygnaliście będzie przysłuchiwała specjalna ochrona?

Ustawa o sygnalistach - kary. W projekcie ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa zawarto pięć nowych pozakodeksowych przestępstw. Za co grożą kary?

Whistleblowing – czy wdrażać anonimowe kanały dla sygnalistów? W artykule „Whistleblowing – projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa” napisałem co mnie najbardziej niepokoi w projekcie. Dziś chciałbym poruszyć kwestię anonimowych zgłoszeń.

Whistleblowing – mity o sygnalistach. Pojawia się coraz więcej artykułów w prasie na temat sygnalistów i systemów whistleblowingowych. Niestety, w niektórych z nich, powielane są mniej lub bardziej szkodliwe mity o sygnalistach.

Whistleblowing – prace nad ustawą wdrażającą Dyrektywę o sygnalistach. Parę dni temu w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawiła się informacja o projekcie ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa.

Whistleblowing – największe zagrożenia i jak ich uniknąć? Zostały mniej niż trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów. Dla większości podmiotów szansa na spokojne wdrożenie systemów dla Sygnalistów już minęła. Nie ma już na to czasu. Pośpiech zawsze powoduje zwiększenie ryzyko popełnienia błędu.

Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

Compliance - skąd brać wzorce do budowy systemów dla sygnalistów? Jakie są normy ISO?

System dla Sygnalistów w samorządzie terytorialnym. Do czego jest potrzebny?

Compliance – wdrożenia systemów dla sygnalistów w sektorze publicznym. Kto będzie musiał wdrożyć systemy whistleblowingu dla Sygnalistów? Dlaczego sektor publiczny nie wdraża systemów dla sygnalistów?

Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

System dla sygnalistów a RODO. Dyrektywa o sygnalistach nakłada w art. 8 obowiązek ustanowienia kanałów i procedury na potrzeby dokonywania zgłoszeń wewnętrznych i podejmowania działań następczych, przez podmioty prawne w sektorze publicznym i publicznym. Odpowiednie przepisy krajowe powinny wejść w życie do dnia 17 grudnia 2021 r. i będą one miały wpływ na wiele systemów i procesów w podmiotach.

Kto może być sygnalistą na gruncie Dyrektywy o sygnalistach? Czy sygnalistą może być radca prawny, adwokat lub lekarz? Kim jest sygnalista?

Jaki sposób wykrywania nieprawidłowości w gminach był najskuteczniejszy? Jakie wnioski i rekomendacje zawiera raport Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i E-nform Sp. z o.o.?

W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

Jakimi kanałami pracownicy urzędu mogą zgłaszać nieprawidłowości według deklaracji gmin? Czy ankietowane gminy dopuszczają możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości?

Compliance - raport z badań „Systemy dla sygnalistów w gminach w Polsce”. 14 kwietnia został opublikowany raport opracowany na podstawie badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, w Katedrze Finansów Publicznych, we współpracy z E-nform Sp. z o.o.

Systemy dla sygnalistów w jednostkach samorządu terytorialnego - pozostało niecałe 9 miesięcy. Dlaczego samorządy muszą wdrożyć systemy dla sygnalistów? Jakie według Dyrektywy o sygnalistach są minimalne obowiązki jednostek samorządów terytorialnego? Na co zwrócić uwagę przy wdrażaniu systemu Compliance?

Sygnalista – kim jest sygnalista? Kto może zostać sygnalistą? Jak chroniony jest sygnalista? Przedstawiamy odpowiedzi na najważniejsze pytania.

W wytycznych antykorupcyjnych CBA poruszono tematykę sygnalistów. Dlaczego według CBA rola sygnalisty jest ważna? Czy sygnalista ma obowiązek dokonywania zgłoszeń? Jakie są kluczowe elementy systemu ochrony Sygnalistów według wytycznych CBA?

W sierpniu 2020 r. do Sejmu trafił poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym. Jego celem jest wzmocnienie pozycji młodzieżowych rad gmin, w tym poprzez wprowadzenie wyraźnej podstawy do finansowania ich inicjatyw. Jednak nie wszystkie postanowienia projektu powinny wzbudzać entuzjazm.

Pomimo, że niedługo whistleblowing w administracji i w przedsiębiorstwach (na pewno w dużych i średnich) będzie obligatoryjny, spotykam się nadal z pytaniem czy to ma sens?

Nieubłaganie zbliża się dzień 17 grudnia 2021 r., ostateczna data kiedy w Polsce powinny być wprowadzone w życie przepisy ustawowe niezbędne do wykonania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii nakłada w art. 8 obowiązek ustanowienia kanałów i procedury na potrzeby dokonywania zgłoszeń wewnętrznych i podejmowania działań następczych, przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego. Oczywiście w przypadku podmiotów prawnych w sektorze prywatnym zatrudniających od 50 do 249 pracowników, państwa członkowskie mogą wprowadzić stosowne przepisy niezbędne, do wypełnienia obowiązku ustanowienia wewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń, w życie do dnia 17 grudnia 2023 r.

Zdaniem Wojewody Śląskiego rada gminy – podobnie jak inne organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego – nie może podejmować uchwał w trybie korespondencyjnym.

Niezbędne są szkolenia dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego. Zaczynając od marszałków, starostów, wójtów, burmistrzów, prezydentów, radnych, poprzez wiceprezydentów, dyrektorów, a kończąc na szeregowych pracownikach.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii nakłada również na spółki komunalne i spółki Skarbu Państwa obowiązek ustanowienia kanałów i procedury na potrzeby dokonywania zgłoszeń wewnętrznych i podejmowania działań następczych.

Obowiązek wdrożenia systemów Compliance w jednostce samorządu terytorialnego nie wynika wprost w przepisów. Jednocześnie każda jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana zarządzać ryzykiem prawnym. A przecież to jest istota Compliance.

Czy oficer Compliance powinien być pracownikiem danej jednostki, czy też może wykonywać zadania na podstawie umowy o świadczenie usług? Każde z tych dwóch rozwiązań jest możliwe i każde z nich ma swe plusy i minusy.

Często słyszę pytanie: Czy Compliance w jednostce samorządu terytorialnego oznacza utworzenie samodzielnego stanowiska czy też raczej działu (komórki organizacyjnej)?

Sygnalista, Jednostki samorządu terytorialnego

Sprawozdawczość budżetowa w kwietniu. Najważniejsze terminy

Reforma wynagrodzeń pracowników samorządowych. Jakie jest stanowisko rządu?

Autonomia samorządu pod presją przepisów. Granice samodzielności JST w ochronie zabytków

Od 1 stycznia 2026 r. nowy obowiązek jednostek sektora finansów publicznych. Chodzi o zmiany w zakresie rejestru umów

9 najczęstszych zgłoszeń pracownika-sygnalisty. Już po wakacjach pracownik może bronić prawa w swojej firmie

Najnowszy projekt ustawy o ochronie sygnalistów [marzec 2024 r.]

Whistleblowing – najnowszy projekt ustawy o sygnalistach

Jakie naruszenia prawa podlegają sygnalizacji [KPGZ]

ZMP: gminy nie powinny przyjmować zgłoszeń od sygnalistów. Nie wymagają tego przepisy unijne

Whistleblowing – czwarty projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa

Compliance: Czy samorządy terytorialne wiedzą o nowych obowiązkach w projekcie ustawy?

Whistleblowing – trzeci projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa

Whistleblowing – przepisy o sygnalistach a regulacje AML [pranie pieniędzy, terroryzm]

Whistleblowing – rola związków zawodowych w projektowaniu systemu przyjmowania zgłoszeń od sygnalistów

Whistleblowing – powinien być dopasowany do podmiotu

Whistleblowing - który sygnalista nie ma szans na ochronę według projektu ustawy

Whistleblowing – ujawnienie publiczne

Sygnaliści a system kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych

Whistleblowing – co oznacza brak implementacji Dyrektywy o sygnalistach?

Whistleblowing – czym jest zakaz działań odwetowych?

Whistleblowing – rejestr zgłoszeń

Sygnalista - kto to?

Ustawa o sygnalistach - kary

Whistleblowing – czy wdrażać anonimowe kanały dla sygnalistów?

Whistleblowing – mity o sygnalistach

Whistleblowing – prace nad ustawą wdrażającą Dyrektywę o sygnalistach

Whistleblowing – największe zagrożenia i jak ich uniknąć

Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

Compliance - skąd brać wzory?

Po co system dla Sygnalistów w samorządzie terytorialnym?

Compliance – wdrożenia systemów dla sygnalistów w sektorze publicznym

Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów

System dla sygnalistów a RODO

Czy każdy może być sygnalistą?

Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości

Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

Systemy dla sygnalistów w gminach - badania, problemy

Compliance - raport z badań 2020 „Systemy dla sygnalistów w gminach w Polsce”

Systemy dla sygnalistów w jednostkach samorządu terytorialnego

Sygnalista – w pytaniach i odpowiedziach

Compliance - rola sygnalisty według wytycznych CBA

Młodzieżowe rady gminy na nowo

Whistleblowing w administracji i w przedsiębiorstwach – czy to ma sens?

Whistleblowing – Compliance musi pamiętać, że sygnalista jest najważniejszy w walce z nieprawidłowościami

Rada gminy nie może głosować korespondencyjnie

Szkolenie pracowników jako niezbędny element wdrożenia Compliance w JST

Systemy Compliance w spółkach komunalnych i spółkach Skarbu Państwa

Wdrażanie Compliance w jednostkach samorządu terytorialnego – na co zwrócić uwagę

Oficer Compliance w jednostce samorządu terytorialnego – pracownik czy firma zewnętrzna

Compliance w jednostce samorządu terytorialnego – samodzielne stanowisko czy dział